Trong suốt 2 năm đó, mình đã làm một việc rất chăm chỉ: Tích lũy.

Mình từng tin rằng chỉ cần mình sở hữu đủ nhiều khóa học về Marketing, tư duy chiến lược hay hiệu suất, mình sẽ tự động trở thành một “phiên bản tốt hơn”. Nhưng có một nghịch lý mà mình thường xuyên đối diện: Tại sao mình học nhiều đến thế, nhưng bên trong vẫn cảm thấy trống rỗng và “chưa đủ”?

Nếu quan sát kỹ hơn, mình nhận ra mình đã từng đối xử với sự phát triển bản thân giống hệt cách mình đối xử với chiếc giỏ hàng trên các sàn thương mại điện tử.

Cơn nghiện "Add to Cart" tri thức

Có một sự tương đồng kỳ lạ giữa việc mua một món đồ mới và việc đăng ký một khóa học mới. Cả hai đều mang lại cho chúng ta một thứ: Lời hứa về một giải pháp tức thời.

Khi nhấn nút thanh toán cho một khóa học, bộ não chúng ta tiết ra dopamine, tạo ra một cảm giác an tâm giả tạo. Mình mua sự an tâm, chứ không mua sự thấu đáo. Mình mua cảm giác mình đang tiến bộ, chứ không mua kỹ năng thực tế.

Chúng mình thường dễ dàng chi tiền cho những khóa học “mì ăn liền” với hy vọng tìm thấy một mảnh ghép còn thiếu, cũng giống như việc mua sắm linh tinh những món đồ chỉ để lấp đầy nỗi sợ bị bỏ lại phía sau (FOMO). Nhưng thực tế, sau 2 năm, mình nhận ra mình không hề thiếu thông tin. Cái mình thiếu là một bộ lọc để biến thông tin đó thành tài sản tri thức.

Bước ngoặt mang tên “6 tháng viết nhật ký hằng ngày”

Mọi thứ chỉ thực sự thay đổi khi mình bắt đầu bằng một cam kết với chính bản thân mình, viết nhật ký hằng ngày trong vòng 6 tháng.

Trước đó, mình là một người tiêu thụ chuyên nghiệp. Mình lướt bản tin, tham gia từ cộng đồng này đến cộng đồng khác, nhưng kiến thức chỉ dừng lại ở bề mặt. Khi bắt đầu dành thời gian ngồi lại để tổng kết cuối ngày, mình buộc phải chuyển mình thành một người đúc kết.

Lần đầu tiên sau 2 năm đi làm, mình không còn đi “mua sắm” thêm những mảnh ghép rời rạc từ bên ngoài. Thay vào đó, mình học cách “nội hóa” những gì đã xảy ra. Việc ngồi xuống mỗi tối để viết không chỉ là ghi chép sự kiện, mà là quá trình sàng lọc: Điều gì thực sự quan trọng? Bài học nào mình có thể mang sang ngày mai?

Mình nhận ra rằng:

Một giờ ngồi đúc kết lại trải nghiệm của chính mình, có giá trị hơn mười giờ ngồi nghe giảng về một lý thuyết xa lạ mà mình không biết dùng để làm gì.

Nghịch lý của sự tích lũy: Chiều sâu hay Bề nổi?

Sau 2 năm đi làm, mình nhận ra một sự thật nghiệt ngã: “Chiều sâu” của một con người không được đo bằng số lượng khóa học họ đã tham gia, mà nằm ở mức độ thấu đáo trong tư duy của họ.

Ngụy biện của người sưu tầm

Trong tâm lý học, có một khái niệm gọi là Collector’s Fallacy (Ngụy biện của người sưu tầm). Đó là cảm giác đánh tráo khái niệm giữa việc sở hữu một nguồn tri thức với việc sở hữu kỹ năng đó.

Khi mình nhấn nút “Mua” một khóa học, bộ não sẽ tự động kích hoạt một luồng Dopamine mạnh mẽ, khiến mình có ảo tưởng rằng mình đã tiến bộ ngay lập tức. Nhưng thực tế, đó chỉ là sự hưng phấn của việc mua sắm, chứ chưa phải là sự chuyển hóa của tư duy.

Ảo tưởng về năng lực

Việc tích lũy bề nổi mà thiếu đi sự đúc kết còn dẫn đến Illusion of Competence (Ảo tưởng về năng lực). Chúng mình đọc rất nhiều bản tin, tham gia rất nhiều cộng đồng, và cảm thấy mình “biết tuốt”. Nhưng khi thực sự đối mặt với một vấn đề cần giải quyết tận gốc, chúng mình lại lúng túng. Đó là vì thông tin chỉ đang nằm ở tầng “nhận biết” (Recognition) chứ chưa đi vào tầng “thấu hiểu”.

Tại sao mình lại sợ “chiều sâu” và thích “bề nổi”?

Bởi vì bề nổi mang lại cảm giác an toàn và nhanh chóng. Ở tuổi 25, với 2 năm kinh nghiệm, mình luôn bị ám ảnh bởi việc phải “đa năng”, phải biết mỗi thứ một chút để không bị đào thải. Nhưng chính sự dàn trải đó lại khiến mình không có một điểm tựa chuyên môn vững chắc.

Và mình nhận ra rằng, sự phát triển thực chất không phải là một đường thẳng đi ngang qua hàng trăm lĩnh vực, mà là một đường khoan sâu vào bản chất của vấn đề. Khi mình có đủ kiên nhẫn để ngồi lại mỗi tối, đối diện với những trang nhật ký và tự hỏi: “Tại sao việc này lại xảy ra?”, đó là lúc mình đang phá vỡ bề nổi để chạm vào vốn liếng thực chất của mình.

Nếu chúng mình liên tục nạp vào mà không có quá trình đầu ra (output) giống như việc tổng kết nhật ký, tri thức sẽ mãi chỉ là “đồ cũ” trong kho. Sự phát triển thực sự của mình nhận ra sau bước ngoặc 6 tháng viết nhật không nằm ở những cú nhảy vọt ồn ào, mà là quá trình:

• Dừng việc mua sắm linh tinh: Ngừng tin rằng việc có thêm một khóa học là có thêm một năng lực.

• Hệ thống hóa (Systematize): Biến những kiến thức rời rạc từ các khóa học thành một hệ thống thực thi riêng cho bản thân.

• Tài liệu hóa (Document): Thay vì chỉ “ăn” (nạp thông tin), hãy học cách “tiêu hóa” (đúc kết) để biến nó thành máu thịt của mình.

• Ưu tiên sự thấu đáo hơn sự đa dạng: Thà hiểu sâu một nguyên lý và vận dụng nó vào mười tình huống, còn hơn biết mười mẹo vặt nhưng không bao giờ giải quyết được vấn đề cốt lõi.

Càng tích lũy mà không có hệ thống, bạn sẽ càng thấy thiếu thốn vì thông tin chỉ lướt qua tâm trí chứ không ở lại thành vốn liếng của riêng mình.

Lời kết cho những người bạn đồng hành

Đừng để sự nghiệp của bạn giống như một tủ quần áo đầy rẫy những món đồ “mua vì hứng thú” nhưng không bao giờ mặc được ra đường.

Nếu bạn cũng đang cảm thấy “không bao giờ đủ”, có lẽ thứ bạn cần không phải là một khóa học nữa. Thứ bạn cần là sự can đảm để ngừng nhìn ra bên ngoài và bắt đầu nhìn vào bên trong, nơi những kinh nghiệm thực tế của bạn đang chờ được đúc kết.

Giống như cách mình đã kiên trì với 6 tháng viết nhật ký, mình mời bạn thử một lần ngừng “Add to Cart” những tri thức mới. Hãy thử chọn lấy một chủ đề bạn đã biết, ngồi xuống, và đúc kết về nó một cách sâu sắc nhất. Đó mới là lúc bạn bắt đầu thực sự “sở hữu” tri thức của chính mình.

Đừng chỉ là người đi nhặt nhạnh những mảnh ghép của người khác, hãy bắt đầu đúc kết để xây dựng nên vốn liếng thực chất cho chính mình.

Tác giả: Hoài My | Content creator tại Insightful Creations

Đọc thêm những bài viết tại đây:

Dạo gần đây, mình lướt mạng xã hội, gần như đâu đâu cũng thấy một câu. Không phải một lần, mà rất nhiều lần. Từ Threads, TikTok, đến cả những caption vu vơ trên Facebook cứ mở lên là kiểu gì cũng gặp lại:

“Lỡ cả đời này không rực rỡ thì sao?”

Ban đầu mình cũng nghĩ, chắc lại thêm một câu trend nữa thôi. Đọc cho biết, rồi lướt qua. Nhưng lạ là càng thấy nhiều, mình lại càng không lướt nhanh được nữa.

Vì có những lúc, câu đó không còn nằm trên màn hình điện thoại nữa mà nó nằm ở trong đầu mình. Giống như mình không còn đọc nó như một câu hỏi trên mạng, mà là một câu hỏi dành cho chính mình.

Có những nỗi sợ rất nhỏ, nhưng ở lại rất lâu

Có một khoảng thời gian, mình nhận ra mình không còn sợ thất bại như trước nữa. Mình không còn quá ám ảnh với việc phải giỏi hơn người khác, hay phải đạt được một điều gì đó thật lớn lao, mọi thứ dần trở nên vừa đủ. Mình sống chậm lại, ít so sánh hơn, cũng ít kỳ vọng vào bản thân hơn.

Nghe thì có vẻ nhẹ nhõm. Nhưng không hiểu sao, trong cái cảm giác ổn ổn đó, lại có một điều gì đó khiến mình không hoàn toàn yên tâm. Nó không phải là một nỗi lo rõ ràng. Chỉ là đôi khi, vào những lúc rất bình thường khi mình đang làm một việc quen thuộc, hoặc chỉ đơn giản là đang ngồi yên mình chợt nghĩ:

Nếu cứ như thế này hoài thì sao? Không có gì quá tệ để phải thay đổi.

Nhưng cũng không có gì đủ rõ ràng để mình tin rằng mình đang đi đúng hướng. Mình vẫn tiến về phía trước, nhưng không chắc là mình đang đi về đâu. Mình vẫn đang sống, nhưng có những lúc, mình không biết mình đang sống vì điều gì.

Và rồi, có một câu hỏi mà mình chưa từng thật sự đối diện, bắt đầu hiện ra rõ hơn:

Nếu một ngày nào đó nhìn lại nếu cuộc đời mình không có gì thật sự rực rỡ thì mình có ổn không? Không phải là mình muốn một cuộc đời quá nổi bật. Chỉ là mình bắt đầu sợ rằng nếu mọi thứ cứ bình thường như vậy, thì liệu có khi nào, chính mình cũng sẽ trở nên rất mờ nhạt ngay cả trong cuộc đời của mình.

Nhưng cũng chính lúc đó, mình bắt đầu tự hỏi một điều khác, nếu như “không rực rỡ” có thật sự đáng sợ đến vậy không?

Có thể mình không “rực rỡ” nhưng điều đó không làm cuộc đời mình kém giá trị

Mình nghĩ, một phần nỗi sợ này đến từ việc mình đã quen nhìn cuộc đời qua những thứ nổi bật.

Mình lớn lên trong một thế giới mà ở đó, người ta được nhớ đến vì họ giỏi, họ thành công, họ có một điều gì đó hơn người. Mình lướt mạng, thấy người ta đạt được cái này, xây được cái kia, sống một cuộc đời có vẻ rất rõ ràng.

Còn mình thì không hẳn. Mình không thất bại, nhưng cũng không có gì đủ lớn để gọi là thành tựu. Mình vẫn đang cố gắng, nhưng những cố gắng đó không phải lúc nào cũng có kết quả rõ ràng.

Sau một thời gian, mình nhận ra một điều khá lạ. Là không phải cuộc đời nào cũng cần phải rực rỡ theo cách người ta thường thấy.

Có những cuộc đời không có spotlight, không có những cột mốc lớn lao. Nhưng vẫn có những buổi sáng thức dậy, vẫn có những điều nhỏ xíu làm mình thấy dễ chịu hơn một chút. Vẫn có những mối quan hệ không ồn ào nhưng đủ ấm.Và đôi khi, chính những thứ đó mới là phần thật nhất của một cuộc đời.

Mình bắt đầu hiểu rằng, giá trị của cuộc sống không nằm ở việc nó có nổi bật hay không, mà nằm ở việc mình có thật sự sống trong nó hay chỉ đang cố biến nó thành một phiên bản nào đó để người khác nhìn vào.

“Rực rỡ” không phải là đích đến, nó chỉ là một khoảnh khắc

Trước đây, mình từng nghĩ rực rỡ là một trạng thái. Kiểu như một ngày nào đó, mình sẽ đạt được một điều gì đó rất lớn, và từ đó trở đi, mọi thứ sẽ khác. Mình sẽ tự tin hơn, rõ ràng hơn, và có thể nói rằng: “Ừ, cuộc đời mình cũng có gì đó đáng tự hào.”

Nhưng càng sống, mình càng thấy điều đó không thật sự tồn tại. Những người mà mình từng nghĩ là rực rỡ, họ cũng chỉ có những khoảnh khắc rực rỡ thôi. Phần còn lại của cuộc sống họ vẫn rất bình thường vẫn loay hoay, vẫn nghi ngờ, vẫn có những ngày không biết mình đang làm gì.

Rực rỡ không phải là một đích đến cố định. Nó giống như một đoạn ngắn trong hành trình xuất hiện rồi biến mất. Nếu mình cứ chờ đến khi mình đủ giỏi, đủ thành công, đủ nổi bật thì mới cho phép bản thân cảm thấy mình có giá trị, thì có khi mình sẽ phải chờ rất lâu.

Hoặc tệ hơn, là mình sẽ bỏ lỡ rất nhiều thứ đang diễn ra ngay bây giờ. Vì thật ra, cuộc sống không phải lúc nào cũng cần phải sáng lên thì mới có ý nghĩa. Có những đoạn rất bình thường nhưng lại là nơi mình học được nhiều nhất, hiểu mình nhất, và sống thật nhất.

Một cuộc đời “bình thường” đôi khi lại là điều rất khó để có được

Có một điều mà trước đây mình chưa từng nghĩ tới là cái gọi là bình thường thật ra không hề dễ có. Một ngày không có chuyện gì tệ xảy ra, một công việc không quá tệ, một vài người ở bên cạnh, dù không hoàn hảo nhưng vẫn ở đó.

Những thứ đó, nghe thì đơn giản. Nhưng không phải ai cũng có, và mình nhận ra, có thể mình đã quá quen với việc xem nhẹ những điều đó. Mình cứ nghĩ rằng phải có một điều gì đó lớn hơn, đặc biệt hơn thì mới đáng để trân trọng.

Nhưng càng đi qua nhiều chuyện, mình càng thấy, giữ được một cuộc sống ổn thôi cũng đã là một nỗ lực rồi. Không phải ai cũng cần một cuộc đời rực rỡ. Và không phải ai cũng phù hợp với một cuộc đời quá nhiều ánh sáng. Có những người chỉ cần một nhịp sống vừa phải, một vài điều khiến họ thấy đủ, và một cảm giác bình yên khi ở một mình. Và có thể mình cũng là một trong số đó.

Lời kết

Sau tất cả, mình nghĩ câu hỏi “lỡ cả đời này không rực rỡ thì sao” không hẳn là một câu hỏi cần câu trả lời rõ ràng. Nó giống như một điều gì đó mà mình sẽ còn nghĩ tới, vào những lúc khác nhau của cuộc sống.

Có thể sẽ có những ngày mình lại thấy hoang mang, thấy mình đang chậm hơn người khác. Lại tự hỏi liệu mình có đang bỏ lỡ điều gì không, nhưng ít nhất ở thời điểm này, mình bắt đầu thấy nhẹ hơn một chút khi nghĩ về điều đó.

Mình không còn cố ép bản thân phải trở nên thật đặc biệt, cũng không còn nghĩ rằng cuộc đời mình cần phải “rực rỡ” theo một cách nào đó thì mới đáng giá.

Vì nếu nhìn kỹ lại, mình vẫn đang sống, vẫn đang cảm nhận, vẫn đang đi qua từng ngày theo cách của riêng mình. Có thể không quá nổi bật, có thể không có gì để kể thành một câu chuyện thật lớn.

Nhưng cũng không phải là trống rỗng. Và có lẽ, điều mình cần không phải là một cuộc đời thật rực rỡ, mà là một cuộc đời mà khi nhìn lại mình không cảm thấy xa lạ với chính mình.

Tác giả: Bích Ngọc | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

00:54 phút sáng.

Ngón tay mình vẫn lướt trên màn hình.

Đập vào mắt mình là một drama về việc một nghệ sĩ nổi tiếng bị “phốt” bởi người bạn gái đã quen lâu năm.

Mình xem hình ảnh, đọc caption rồi ngón tay lại vô thức bấm vào phần comment.

9 người 10 ý.

Rồi, tầm mắt mình dừng lại ở 1 comment có phần khó nghe với hơn 200 lượt phản hồi.

2:08 phút sáng.

Mình chợt nhận ra mình đã dành hơn 1 tiếng đồng hồ để đọc hơn 200 comment từ những người mình không hề quen biết thảo luận về một câu chuyện thậm chí còn không ảnh hưởng tới cuộc sống của mình.

Một cảm giác hối hận dâng lên trong lòng mình khi nhớ ra mình còn phải lên lớp điểm danh lúc 6:30.

Đáng lẽ mình nên tắt điện thoại đi ngủ lúc 11 giờ.

Đáng lẽ mình nên nghe một tập podcast hay ho gì đó thay vì ở đây hóng drama rồi cáu giận, khó chịu vì một câu chuyện không liên quan.

Mình tắt điện thoại đi ngủ trong sự hối hận cùng lời hứa ngủ sớm hơn vào ngày mai.

Nhưng rồi một ngày, một tuần, rồi một tháng, báo cáo sử dụng điện thoại trả về mỗi thứ 2 đầu tuần, thời gian sử dụng của mình vẫn ngày một tăng lên thậm chí còn không có dấu hiệu “đi ngang”.

Cho đến một ngày mình đánh rơi điện thoại,

Bắt đầu bằng cảm giác hoảng loạn, thấp thỏm cho tới dần chấp nhận. Mình chợt nhận ra sách trên kệ hoá ra không buồn ngủ như mình tưởng.

Mình được tận hưởng giấc ngủ lúc 22:30.

Không drama.

Không comment.

Không còn sự bực mình vì một người xa lạ nào đó.

Và đặc biệt là không còn cảm giác uể oải vì thiếu ngủ khi thức dậy.

Đó là lúc mình nhận ra, mình đã bị chiếc điện thoại đã bào mòn sức khoẻ tinh thần suốt một thời gian dài mà không hề hay biết.

Cơn lốc vô hình mang tên “Digital kiệt sức”

Mình không nhớ từ bao giờ chiếc điện thoại luôn là thứ đầu tiên và cũng là thứ cuối cùng mình chạm vào mỗi ngày.

Mỗi sáng ngủ dậy, mình đi tìm chiếc điện thoại để tắt báo thức.

Nhưng rồi…

Tay mình vô thức lướt xuống thanh thông báo.

Tin nhắn từ Zalo, Messenger, Discord,….

Thông báo video mới từ Youtuber yêu thích.

Những lời chào mời hấp dẫn từ các app mua sắm về một mùa sale chuẩn bị diễn ra.

Nhưng đó không phải là tất cả.

Đó mới chỉ là bắt đầu.

Trong một khoảng thời gian rất dài, mình không chỉ mất những buổi sáng thật sự yên mà còn mất cả những đêm thật sự nghỉ.

Suốt một ngày dài mình cứ ngỡ mình thật chăm chỉ, làm việc thật năng suất nhưng trên thực tế

Mình chỉ đang phản hồi…

Tin nhắn đến, mình trả lời.

Lịch họp nhảy lên, mình confirm, add vào lịch.

Thông báo từ đủ các ứng dụng, mình xem, dù có đôi lúc chẳng hề liên quan.

Mình bắt đầu một cuộc sống chỉ để phản ứng chứ không còn biết mình muốn gì hay cần gì.

Tệ hơn cả, mình luôn cảm thấy mệt mỏi.

Không phải kiểu mệt của cơ thể mà là một cảm giác mệt mỏi từ sâu bên trong.

Rồi có những đêm mình nằm trên giường, ánh đèn ngủ đã dịu, đầu đã nhủ “chỉ giải trí vài phút rồi ngủ”.

Nhưng mình lại trôi vào một đoạn clip drama — chẳng phải chuyện của mình, chẳng ảnh hưởng gì đến cuộc sống của mình.

Mà vẫn xem.

Vẫn đọc.

Vẫn tức.

Vẫn buồn.

Vẫn ức chế.

Mình đã dành hơn một tiếng đồng hồ để đọc comment của những người xa lạ, rồi đi ngủ với cái đầu đầy xáo trộn và một cơ thể uể oải.

Và điều đáng sợ là… mình còn không hiểu tại sao mình lại mệt đến vậy.

Chỉ đến khi mình thừa nhận rằng, mình đã để cảm xúc của mình bị điều khiển bởi những thứ không thuộc về mình, mình mới hiểu…

Đó không phải là giải trí.

Đó là digital kiệt sức.

Digital Wellness – giải pháp ‘giữ mình’ giữa thế giới số

Mình từng nghĩ muốn thoát khỏi cảm giác mệt mỏi này, chắc phải làm điều gì đó thật cực đoan.

Xoá app. Tắt máy. Ở ẩn. Biến mất khỏi mạng xã hội vài tuần.

Nhưng rồi đâu lại vào đó.

Vì rõ ràng, mình không thể tách rời khỏi điện thoại hoàn toàn.

Nó là công cụ học tập, công cụ làm việc, công cụ kết nối.

Vấn đề không nằm ở chiếc điện thoại.

Vấn đề là… mình chưa biết cách dùng nó một cách lành mạnh.

Đó là lúc mình biết đến một khái niệm có tên: Digital Wellness.

Không hào nhoáng, không cầu kỳ.

Chỉ đơn giản là:

Sự lành mạnh trong mối quan hệ giữa mình và công nghệ.

Không phải cắt đứt, mà là chọn lọc.

Không phải từ bỏ, mà là đặt giới hạn.

Digital Wellness giúp mình hiểu rằng:

Mình có quyền nói không với những thứ làm mình mệt.

Mình có quyền tắt thông báo, rời khỏi cuộc trò chuyện, hoặc không xem clip hot nhất hôm nay — nếu điều đó khiến mình cảm thấy dễ chịu hơn.

Công nghệ sẽ vẫn ở đó.

Tin tức sẽ vẫn tiếp tục.

Drama sẽ không dừng lại.

Nhưng mình có thể dừng lại.

Chỉ cần dừng lại một chút, để nhớ rằng:

Mình đã tự chữa lành “sức khoẻ tinh thần số” như thế nào?

Mình không thay đổi mọi thứ ngay lập tức bởi mình hiểu rằng, mình không thể “đổi đời” chỉ sau một đêm.

Mình chỉ bắt đầu từ những điều nhỏ.

Mình tắt thông báo của mạng xã hội.

Lúc đầu cũng thấy bứt rứt lắm kiểu như có gì đó đang diễn ra mà mình không biết.

Nhưng rồi mình phát hiện:

Không biết cũng không sao và yên tĩnh hoá ra dễ chịu thật.

Mình thử không dùng điện thoại 1 tiếng trước khi đi ngủ.

Lần đầu nằm trằn trọc vì thấy “thiếu thiếu” nhưng dần dần, mình bắt đầu đọc sách trở lại hoặc đơn giản là nằm yên nghĩ về những gì mình đã làm được trong ngày hôm đó.

Mình đặt cho bản thân một khoảng “offline” mỗi ngày – chỉ 30 phút thôi.

Không tin nhắn. Không màn hình. Không lướt.

Mình dùng thời gian đó để viết vài dòng nhật ký, đi bộ lòng vòng dưới chung cư hay pha một ly trà nóng và ngồi nghe nhạc không lời.

Mỗi hành động nhỏ lặp lại từng ngày tựa như đang vá lại những khoảng trống trong đầu mình.

Mình thấy nhẹ hơn.

Mình ngủ ngon hơn.

Mình không còn giật mình tỉnh dậy lúc 2 giờ sáng chỉ để check điện thoại xem có gì mới.

Và điều tuyệt vời nhất là:

Mình bắt đầu cảm thấy rõ hơn mình là ai – khi không bị cuốn vào thế giới của người khác.

Một chút bình yên trong thế giới đầy tiếng ồn

Chiếc điện thoại không có lỗi.

Mạng xã hội cũng không sai.

Chỉ là có lẽ mình đã quên mất cách để lùi lại một bước, để giữ khoảng cách lành mạnh với nó.

Không cần biến mất.

Không cần ở ẩn.

Chỉ cần biết khi nào nên im lặng.

Và khi nào nên đặt chính mình lên trước.

Nếu bạn cũng từng mệt vì online mãi, từng bị kéo theo những điều chẳng thuộc về mình và từng thấy lòng trống rỗng dù tin tức lúc nào cũng đầy ắp…

Thì có lẽ đã đến lúc bạn cần một chút Digital Wellness cho riêng mình rồi đó.

Tác giả: | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Tối hôm đó, mình ngồi thu mình lại trong góc phòng, chiếc điện thoại trên tay vẫn sáng lên liên tục với hàng loạt story từ bạn bè với ảnh đi du lịch, check-in phòng gym, những dòng caption đầy năng lượng.

Mình liền nhìn mình trong gương đôi mắt hơi mệt, tóc hôm nay chưa kịp gội, một ngày không làm được gì gọi là "nổi bật". Và câu hỏi ấy hiện lên lần nữa:
Tại sao mình cứ thấy mình chưa đủ?

Có những ngày như thế. Dù mình có cố gắng bao nhiêu, học giỏi đến mức nào, hoàn thiện mình ra sao thì cảm giác thiếu thiếu vẫn cứ lảng vảng quanh đây.

Không phải vì bản thân chưa làm tốt, mà bởi vì thứ mình đang đi tìm không nằm ở thành tích, mà ở sự an yên trong lòng.

Khi tự tin bị hiểu lầm là phải hơn người khác

Chúng mình lớn lên trong một thế giới khuyến khích cạnh tranh. Từ những bảng thành tích ở lớp học, đến mạng xã hội với đủ kiểu so sánh ngầm.

Người ta tự tin vì giỏi, vì đẹp, vì có nhiều người yêu quý, còn khi mình chẳng có gì nổi bật. Mình bắt đầu nghi ngờ giá trị của mình.

Và rồi ta học cách chạy theo tự tin. Chạy theo hình ảnh của một người luôn vui vẻ, luôn tỏa sáng, luôn thành công.

Nhưng càng chạy theo, mình càng kiệt sức. Tự tin kiểu đó giống như một chiếc mặt nạ đẹp, nhưng rất mỏi để đeo hoài.

Tự tin bị nhốt trong chiếc lồng "phải hơn"

Mình từng tự hỏi: Mình sẽ tự tin hơn nếu mình giỏi giang hơn, đẹp hơn, nói năng hay hơn, làm ra nhiều tiền hơn? Nghe có vẻ hợp lý, nhưng rồi mình đạt được vài thứ trong số đó rồi thì sao? Có thật là cảm thấy tự tin hơn không?

Câu trả lời là mình vẫn cảm thấy lo sợ rằng một ngày nào đó, nếu không còn giữ được tiêu chuẩn đó nữa, mình sẽ không còn giá trị.

Mình nghĩ, nhiều người trẻ tụi mình đang sống trong một xã hội khiến sự tự tin trở thành một cuộc đua.

Và trong cuộc đua đó, nếu mình dừng lại để thở, mình sẽ thấy mình như đang tụt lại phía sau.

Sự tự tin thật sự là gì?

Sau nhiều lần thất vọng với bản thân, nhiều buổi tối khóc lén trong phòng, và cả những ngày không muốn mở mạng xã hội, mình mới dần hiểu một điều: Tự tin thật sự không phải là hét lớn: Tôi đang rất tuyệt vời.

Mà là thì thầm với chính mình: Mình vẫn ổn, kể cả hôm nay mình không hoàn hảo.

Tự tin không phải là mình phải giỏi hơn ai đó, mà là mình đủ tử tế với chính mình để không giày vò, không chỉ trích, không đánh giá quá khắt khe lên bản thân mỗi khi mình vấp ngã hay chậm lại

Tử tế với bản thân là nguồn gốc của sự tự tin

Mình nghĩ đến người bạn thân nhất của mình. Khi bạn ấy thất sai sót, mình không lập tức trách bạn ấy yếu kém, tệ hại.

Mình chỉ nói: “Từ từ rồi sẽ ổn. Không ai mạnh mẽ mãi được đâu”.

Rồi mình nghĩ, sao mình lại dễ dàng nói những lời tử tế với người khác, mà lại quá khắt khe với chính mình.

Tự tin không phải là đắp thật nhiều lớp trang điểm thành tích lên bản thân.
Mà là mỗi ngày nhìn mình trong gương và mỉm cười thật lòng, kể cả khi:

• Hôm nay mình chưa hoàn thành được kế hoạch.

• Cơ thể mình chưa chuẩn dáng như người mẫu.

• Tâm trạng mình chưa high vibe như người ta hay nói trên mạng.

Tự tin thật sự là: Mình vẫn đáng được yêu, dù hôm nay không phải là phiên bản giỏi nhất của mình.

Làm sao để trở nên tử tế với chính mình hơn

Đây không phải một thứ có thể đạt được trong một sớm một chiều. Nhưng mình có thể gợi ý cho bạn vài bước đơn giản nhé:

1. Lắng nghe cảm xúc của mình mỗi ngày.
Đặt câu hỏi nhỏ: “Hôm nay mình cảm thấy sao?”
Không phải để phán xét, mà để lắng nghe thật sự.

2. Giảm thời gian so sánh.
Nếu thấy mình dễ buồn khi online, thử detox digital một chút. Ở ngoài đời, ai cũng có những ngày không tỏa sáng – chỉ là họ không đăng lên thôi.

3. Tự nói lời dịu dàng với bản thân.
Thay vì: “Mình dở quá.”
Thử: “Hôm nay khó thật. Nhưng mai mình sẽ bắt đầu lại.”

4. Ăn ngon, ngủ đủ, và tha thứ cho mình nhiều hơn.
Những điều cơ bản này giúp mình dễ dịu dàng hơn với bản thân – từ bên trong lẫn bên ngoài.

Lời kết

Nếu bạn đang thấy mình không giỏi bằng ai đó, không đặc biệt như ai đó thì mình muốn bạn biết:

Tự tin không phải là đích đến.
Nó là hành trình và hành trình ấy bắt đầu từ một sự tử tế nhỏ với chính bạn.

Bạn không cần phải chói lóa để có giá trị. Cũng không cần giỏi hơn ai để thấy mình xứng đáng. Chỉ cần bạn chịu ở lại bên mình, kể cả khi bạn vụng về, chậm chạp, hay chưa giỏi giang là bạn đã tuyệt vời hơn rất nhiều người rồi.

Tác giả: Bích Ngọc | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Chào bạn,

Cảm ơn vì đã dành thời gian ghé thăm. Bài viết này là những điều mình ấp ủ và trải nghiệm suốt hơn 5 tháng qua, một hành trình không dễ dàng, nhưng rất đáng giá.

Mình viết từ một góc nhìn rất cá nhân về sự tĩnh lặng, như một cách để chia sẻ, đồng thời để lắng nghe và nhìn lại chính mình.

Mình hy vọng những chia sẻ này phần nào có thể đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm kiếm sự tĩnh lặng và hiểu rõ chính mình.

Tĩnh lặng – chiếc neo vững giữa dòng đời hối hả

Chúng ta đang sống trong thời đại của tốc độ và sự phô trương, nơi những thứ “nổi bật” được tung hô và “chậm lại” thường bị xem là tụt hậu.

Nhưng với mình, tĩnh lặng không phải là biểu hiện của sự chậm chạp hay thiếu tham vọng.

Đó là một lựa chọn có ý thức một hành động đòi hỏi sự dũng cảm và nội lực, điều mà không phải ai cũng đủ bản lĩnh để đi đến tận cùng.

Như nhà thơ Rainer Maria Rilke từng viết:

“The only journey is the one within.”
Hành trình duy nhất là hành trình quay vào bên trong.

Gặp lại chính mình trong tĩnh lặng

Suốt hơn năm tháng qua, mình sống trong sự lặng lẽ gần như tuyệt đối. Làm việc một mình. Ít ra ngoài. Không bon chen.

Mình dọn lại cuộc sống như người ta dọn một căn gác cũ , từng trang sách, từng thói quen, từng mảnh ký ức bị bỏ quên.

Mình tập đọc kỹ hơn. Viết sâu hơn. Và lắng nghe chính mình nhiều hơn.

Bên ngoài thì tĩnh, nhưng bên trong là một cuộc kiến tạo thầm lặng.

Mình bắt đầu nhìn lại những thói quen đã hình thành, tài liệu hóa các dòng suy nghĩ rời rạc, hệ thống lại những điều đã học như cách ráp những mảnh ghép chưa có hình thù.

Trước đây, mình từng sợ khoảng lặng ấy. Nó giống như một vùng trống rỗng, mênh mông. Mình thấy mình nhỏ bé trước những câu hỏi lớn:

• Mình là ai?

• Mình thật sự muốn gì?

• Nếu không còn ai dõi theo, liệu mình còn thấy mình có giá trị?

Giờ đây, khi đã đủ tĩnh để đối diện, mình học cách quan sát. Không vội vã tìm câu trả lời. Không ép bản thân trưởng thành quá sớm.

Mình nhận ra rằng: Mỗi người có một nhịp điệu riêng. Có người rực rỡ từ sớm. Có người cần lặng lẽ chuẩn bị thật lâu mới đủ vững vàng để bước ra ánh sáng.

Hiểu được điều đó, mình thôi so sánh. Thôi ép mình phải "chín”. Mình chọn lặng lẽ đi con đường thật sự thuộc về mình, chậm nhưng đủ sâu.

Tĩnh lặng - dáng hình của nội lực

Tĩnh lặng, nó không nằm ở lời nói hay những thành tích được phô bày, mà nằm ở khả năng giữ vững bản thân khi không ai nhìn thấy.

Khi bạn vẫn chọn tiếp tục âm thầm nhưng kiên định, bởi bạn biết mình là ai và đang hướng về điều gì.

Tĩnh lặng là dáng hình của nội lực, không cần được chứng minh. Nó hiện diện như một gốc cây vững chãi chẳng cần gió lớn mới biết được rễ sâu.

Và có lẽ đó là điều mà Amy Cuddy, nhà nghiên cứu tại Harvard, muốn nhấn mạnh khi nói rằng:

“Người có "presence" (sự hiện diện nội tại) không phải là người nói nhiều nhất trong căn phòng, mà là người kết nối sâu sắc với chính mình. Họ không lấn át người khác, nhưng khiến người khác cảm thấy an toàn khi ở gần.”

Khi bạn đủ tĩnh lặng để hiểu chính mình, bạn không còn cần được nhìn thấy để cảm thấy mình có giá trị. Không cần phải tỏa sáng rực rỡ. Chỉ cần hiện diện thật và đúng với bản chất của mình là đủ.

Lời kết

Nếu bạn đang cảm thấy mỏi mệt, hoặc mất kết nối với chính mình trong cuộc sống ồn ào này, hãy thử tạm dừng một chút.

Tắt bớt tiếng ồn. Quan sát hơi thở. Và quay về với sự tĩnh lặng - lắng nghe tiếng gọi từ nội tâm của chính mình.

Mình hy vọng bài viết này có thể là một khoảng lặng nhỏ trong hành trình của bạn. Và biết đâu, từ khoảng lặng đó, bạn sẽ tìm lại được điều gì đó rất thật về chính mình.

Tác giả: DuyKhang | Content creator tại Insightful Creations

Share

Đọc thêm:

Đôi khi, mình cần tạm rời khỏi dòng chảy ồn ào của thế giới số để quay về lắng nghe chính mình, để kết nối thật sự với cảm xúc, với những người mình yêu thương, và với cuộc sống của mình.

Khi ngắt kết nối là cách tốt nhất để kết nối

Có vô số ngày, mình mở mắt ra và điều đầu tiên làm là cầm điện thoại. Ngón tay lướt theo phản xạ: tin nhắn, Instagram, TikTok, rồi lại email, rồi lại TikTok. Có lúc mình chỉ định check 5 phút, vậy mà ngoảnh đi ngoảnh lại đã nửa tiếng, một tiếng,…trôi qua.

Có khi cả buổi chiều, mình vẫn ngồi đó, mỏi mệt và trống rỗng, dù thế giới ngoài kia nắng vẫn vàng, người vẫn cười và cây vẫn xanh.

Bạn có từng thấy mình bị mắc kẹt trong một vòng lặp số như thế không?

Trong một thế giới mà kết nối diễn ra từng giây, từng phút qua những nút like, những story chớp tắt, những dòng tin nhắn cuồn cuộn thật dễ để ta tưởng rằng mình đang gần nhau hơn bao giờ hết. Nhưng có khi, chính lúc đó, tâm trí mình lại đang ở xa chính mình nhất.

Mình cũng như vậy. Mỗi lần cảm thấy trống rỗng, cô đơn hay mất phương hướng, phản xạ đầu tiên của mình là tìm thứ gì đó để lấp vào, thường là mạng xã hội. Nhưng càng lấp, khoảng trống đó càng rộng.

Mãi đến một ngày, mình quyết định làm điều mà trước giờ mình luôn ngại đó là ngắt kết nối. Không phải để trốn chạy, mà để quay về.

Và hành trình “digital detox” này, đã thay đổi cách mình sống, kết nối một cách chậm rãi mà sâu sắc

Hành trình mình tạm ngắt để kết nối thật sự

1. Khi mình sống nhiều hơn qua màn hình, nhưng cảm thấy ít hơn trong lòng

Cũng không khó để nhận ra rằng có những ngày, mình biết rõ người nổi tiếng hôm nay ăn gì, bạn mình vừa đi du lịch ở đâu, nhưng lại không nhớ bữa cơm trưa mình đã ăn cùng ai. Mỗi lần lướt, là mỗi lần “react” trên màn hình cũng là một lúc rời xa với hiện tại.

Mình bị kéo vào những câu chuyện của người khác, quên mất chuyện của chính mình. Sáng thức dậy, thay vì hỏi “Giấc ngủ của mình có chất lượng không ?”, mình lại tò mò “Hôm nay có drama gì không nhỉ?”.

Tối đi ngủ, thay vì thở nhẹ một cái và cảm ơn bản thân vì đã cố gắng, mình lại dằn vặt vì thấy họ có cuộc sống trông trọn vẹn hơn mình nhiều.

Sự so sánh ấy âm thầm như cơn mưa bụi. Không ồn ào nhưng ngày qua ngày, nó bào mòn tự trọng, niềm tin và sự bình yên bên trong mình.

2. Digital Detox không phải là từ bỏ, mà là trở về

Mình từng nghĩ “digital detox” là điều gì đó cực đoan: xóa app, không dùng điện thoại, bỏ vào rừng sống. Nhưng không, detox cũng giống như chăm sóc một cái cây không cần nhổ tận gốc, chỉ cần biết lúc nào nên tưới ít lại, để đất nghỉ.

Nó có thể đơn giản như:

• Mình hết thông báo không quan trọng, để mình không còn bị giật mình vì những thứ chẳng liên quan đến mình.

• Dành 30 phút đầu ngày không đụng đến điện thoại, chỉ để thở, viết vài dòng hoặc uống nước trong yên tĩnh.

• Mình chọn 1 ngày trong tuần để offline có chủ đích, không phải để mất liên lạc, mà để mình tìm lại sự liên lạc với chính mình.

Và dần dần, chúng ta sẽ nhận ra thế giới thật ngoài kia có âm thanh rất riêng, tiếng gió, tiếng người, tiếng lòng của chúng ta, thứ mà sóng wifi không mang lại được

3. Khi mình ngắt kết nối, những điều quý giá mới bắt đầu lên tiếng

Điều tuyệt vời nhất mình nhận được sau những lần digital detox, không phải là sự năng suất hay cảm giác làm chủ thời gian (dù có thật).
Mà là mình bắt đầu cảm nhận rõ hơn từng thứ bé nhỏ trong ngày.

• Một ly nước lọc mát lạnh sau giờ yoga

• Ánh nắng xuyên qua hàng rào ngoài hè

• Một tiếng đi bộ cảm nhận được hơi thở và cơ hoạt động

Khi tâm trí không còn bị kéo căng bởi những thứ ngoài tầm kiểm soát, chúng ta sẽ bắt đầu lắng nghe và trân trọng những điều đang thật sự hiện diện.

Lời kết

Bạn biết không, detox kỹ thuật số không phải là tuyên ngôn dứt khoát “tôi sẽ rời xa hết”. Mà là một lời nhắn gửi dịu dàng: Mình chọn chậm lại, để sống rõ ràng hơn.

Chúng ta không cần từ bỏ thế giới số, vì rõ ràng nó mang đến rất nhiều điều tuyệt vời. Những điều chúng ta thật sự cần là tạo ra những khoảng lặng có chủ đích, để tâm trí không bị chiếm dụng bởi những điều ta chẳng chủ động chọn.

Có thể, sau bài viết này, bạn sẽ không lập tức đặt điện thoại xuống. Nhưng nếu một ngày nào đó bạn cảm thấy mình cần thở sâu hơn, sống thật hơn, thì bạn có thể:

Tạm ngắt kết nối. Không phải để biến mất. Mà là để quay lại, đầy đủ hơn, trọn vẹn hơn.

Tác giả: Bích Ngọc | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Ngày đầu đi làm – cảm giác không thể quên

Bạn còn nhớ ngày đầu tiên mình bước chân vào công ty hiện tại chứ? Có thể bạn đến sớm hơn thường lệ, ăn mặc chỉn chu hơn, và chuẩn bị trong đầu hàng loạt kịch bản ứng xử.

Bạn cảm thấy hứng khởi, cảnh giác, kỳ vọng – tất cả hòa quyện lại tạo nên một thứ năng lượng kỳ diệu. Bạn muốn thể hiện tốt nhất có thể.

Bạn không ngại học hỏi. Bạn quan sát nhiều hơn, nghe kỹ hơn, và luôn sẵn sàng chủ động. Đó là lúc chúng ta hăng say, tràn đầy quyết tâm, tỉ mỉ trong từng chi tiết và sẵn sàng học hỏi mọi thứ.

Mỗi quyết định đều được cân nhắc kỹ lưỡng, mỗi hành động đều có mục đích rõ ràng.

Nhưng rồi sau vài tuần, thậm chí vài ngày, sự hứng khởi ấy bắt đầu phai dần. Thay vào đó là vòng quay quen thuộc, đôi khi buồn tẻ, đôi khi trì trệ.

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao ngày đầu lại khác biệt đến thế? Và làm sao để mỗi tuần – hay thậm chí mỗi ngày – bạn đều có thể cảm thấy như vậy?

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng khám phá sâu về nguồn gốc tâm sinh lý tạo nên năng lượng trong ngày đầu tiên, cũng như cách để bạn có thể tái tạo "tinh thần ngày đầu" này trong cuộc sống và công việc hằng ngày.

Vì sao ngày đầu lại đặc biệt đến vậy?

Cảm giác “ngày đầu luôn đặc biệt” không phải là ngẫu nhiên bởi vì hầu hết mọi người đều sẽ luôn cảm thấy vậy trong những cột mốc mới trong đời mình.

Nó là kết quả của nhiều cơ chế tâm lý và sinh lý đã được các nhà khoa học chứng minh.

Fresh Start Effect: Các nhà nghiên cứu tại Đại học Wharton đã phát hiện ra hiện tượng mang tên Fresh Start Effect – khi con người có xu hướng hành xử tích cực hơn tại các mốc thời gian như đầu tuần, đầu tháng, sinh nhật, năm mới hoặc... ngày đầu tiên đi làm.

Những “cột mốc” này giúp bộ não chúng ta chia ranh giới giữa quá khứ và hiện tại. Những sai lầm cũ được “để lại phía sau” và ta cảm thấy bản thân có cơ hội làm lại từ đầu. Chính cảm giác này thúc đẩy ta đặt mục tiêu rõ ràng, hành động quyết liệt và nỗ lực hơn.

Điều này cũng giải thích cho việc tại sao mình và các bạn đều rất hào hứng khi làm New-year Resolutions hay Vision Board vào đầu năm mới vì lúc đó ta đều nghĩ rằng đây sẽ là một khởi đầu mới và tốt đẹp hơn.

Dopamine & norepinephrine: Trong ngày đầu tiên, bạn thường trải nghiệm một “trạng thái sinh học hưng phấn nhẹ” – cơ thể tiết ra dopamine khi đối diện với điều mới mẻ (đồng nghiệp, không gian, thử thách).

Cùng lúc đó, norepinephrine được giải phóng – giúp tăng sự tỉnh táo, phản ứng nhanh và cải thiện khả năng tập trung. Ngoài ra, hệ thần kinh giao cảm – hệ thống điều khiển phản ứng sinh tồn – cũng được kích hoạt nhẹ, khiến tim đập nhanh hơn, máu lưu thông tốt hơn, và bộ não trở nên “sắc bén” hơn trong mọi hành động.

Áp lực xã hội & nhu cầu thể hiện bản thân: Theo nhà xã hội học Erving Goffman, con người trong xã hội luôn “biểu diễn vai trò” – và ngày đầu tiên là một sân khấu đặc biệt quan trọng. Bạn muốn gây ấn tượng.

Bạn muốn trở thành người được ghi nhớ. Chính động lực xã hội này khiến bạn thể hiện bản thân tốt hơn, nỗ lực nhiều hơn và hành xử chủ động hơn trong ngày đầu.

Điều thú vị là tất cả những cơ chế kể trên – dù tâm lý, sinh lý hay xã hội – không nhất thiết chỉ xuất hiện vào đúng “ngày đầu tiên”.

Bạn hoàn toàn có thể tái tạo chúng, chủ động tạo ra những “ngày đầu giả lập” trong suốt hành trình cuộc sống của mình.

Vậy làm sao để tái tạo tinh thần “ngày đầu” mỗi tuần?

Hãy cho thứ Hai hoặc những thời điểm bạn chán chường một ý nghĩa khác – không chỉ là “ngày đi làm trở lại” mà là ngày bạn viết lại kịch bản của chính mình.

Dưới đây là một số cách thực tế và đơn giản để bạn áp dụng mỗi tuần:

Thiết lập “ngày đầu” nhân tạo mỗi tuần

• Bắt đầu thứ Hai bằng một nghi thức cá nhân: dọn dẹp bàn làm việc, viết ra mục tiêu chính của tuần, hoặc gửi lời cảm ơn đến ai đó.

• Đặt tên cho mỗi tuần như “Tuần Tập Trung”, “Tuần Đổi Mới”... để tạo cảm giác bắt đầu hành trình mới.

• Thay vì nhìn cả khối lượng công việc, hãy chọn ra một việc cụ thể đáng mong chờ (dù nhỏ) và tự coi đó là “nhiệm vụ đầu tiên” cần chinh phục – giống như khi bạn được giao task đầu ở công ty mới. Điều này tạo cảm giác trọng tâm, chủ động và có mục tiêu rõ ràng.

Làm mới không gian và nhịp làm việc

• Thay đổi cách sắp xếp bàn làm việc hoặc thiết bị cá nhân vào mỗi đầu tuần.

• Nghe một playlist nhạc mới hoặc 1 tập podcast ngắn 10-15p khi bắt đầu làm việc.

• Chọn một công việc cụ thể trong tuần mà bạn coi đó như “dự án đầu tiên” – từ đó tập trung toàn lực để khởi động với tinh thần nghiêm túc

Tạo cảm giác học hỏi & khám phá liên tục

• Dành thời gian mỗi tuần để học một điều mới: kỹ năng nhỏ, công cụ mới, hoặc một bài TED Talk.
  Viết nhật ký ngắn đầu tuần: “Tuần này mình muốn học gì? Muốn cải thiện điều gì?”

• Đặt mình vào vị trí “người mới” – không ngừng đặt câu hỏi, lắng nghe và không cho phép bản thân lười biếng với câu nói “Cái này tôi biết rồi”.

Tạo “lịch tự đánh giá” cuối tuần

Để duy trì tinh thần "luôn bắt đầu", bạn cần biết mình đang đi tới đâu. Cuối mỗi tuần, hãy tự hỏi:

• Mình đã giữ được năng lượng như ngày đầu trong bao nhiêu phần trăm thời gian?

• Điều gì khiến mình hào hứng nhất tuần này?

• Tuần sau mình sẽ “reset” điều gì để tạo lại cảm hứng?

Hoặc đơn giản, bạn cũng có thể thay đổi không gian – sắp xếp lại vị trí bàn, đổi ảnh nền laptop, thay sổ ghi chép. Khi môi trường thay đổi, cảm xúc bên trong cũng có xu hướng chuyển biến theo.

Quan trọng hơn cả là hãy tự nhắc mình: "Nếu hôm nay là ngày đầu tiên đi làm, mình sẽ hành xử thế nào?"

Lời kết

Tinh thần khởi đầu không phải là đặc quyền dành cho những người mới đến, mà là lựa chọn của những người muốn tiếp tục lớn lên.

Mỗi tuần, mỗi sáng, thậm chí mỗi khoảnh khắc, bạn đều có thể quyết định sống với sự tò mò, nhiệt huyết và cam kết như ngày đầu tiên.

Tác giả: Tấn Thức | Content creator tại Insightful Creations

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Một họa sĩ dành cả ngày vẽ tranh, một nhạc sĩ chơi đàn đầy đam mê, hay một doanh nhân kể về hành trình khởi nghiệp thành công nhờ theo đuổi đam mê từ nhỏ.

Những câu chuyện đó thật đẹp. Nhưng nếu bạn cũng giống mình và không biết đam mê của bản thân là gì thì sao?

Mỗi ngày, có rất nhiều người trẻ cảm thấy hoang mang, như đang lạc lõng giữa biển lớn, cố gắng tìm kiếm một thứ gọi là "đam mê."

Xã hội luôn thì thầm bên tai rằng:
“Muốn thành công, phải tìm ra đam mê trước.
Nếu không có đam mê, bạn sẽ mãi dậm chân tại chỗ.
Đừng phí thời gian làm những thứ không phải đam mê của mình.”

Không biết đam mê của mình là gì, có thực sự quan trọng?

Áp lực tìm kiếm "đam mê đích thực" đè nặng trên vai, nhưng càng cố tìm, mình càng thấy mông lung.

Mình nhìn quanh, thấy ai cũng có vẻ như đã tìm được điều họ yêu thích, trong khi bản thân lại chưa biết mình muốn gì. Cảm giác ấy thật khó chịu.

Nhưng nếu dừng lại một chút. Liệu có chắc rằng thành công chỉ đến từ đam mê và có phải ai cũng biết chính xác đam mê của mình trước khi bắt đầu hay không?

Mình từng cảm thấy mình không biết đam mê là gì, và vì thế mình không dám bắt đầu bất cứ điều gì.

Mình từng nghĩ rằng nếu không tìm ra đam mê, mình sẽ mãi mãi không có định hướng, hay cũng không thể thành công.

Nhưng, có một sự thật mà ít ai nói với bạn rằng:

Thay vì chờ đợi khoảnh khắc "bừng sáng" để nhận ra đam mê của mình, hãy thử một cách khác đó là hành động trước, rồi đam mê sẽ dần xuất hiện.

Cùng mình khám phá xem tại sao bạn không cần biết đam mê trước khi thành công, và làm thế nào để tìm thấy nó trong chính hành trình của mình.

Tại sao chờ đợi “đam mê” là một cái bẫy?

Chúng ta lớn lên với những câu nói như:

“Hãy theo đuổi đam mê, thành công sẽ theo đuổi bạn.”
“Chỉ cần làm điều mình yêu thích, bạn sẽ không phải làm việc một ngày nào trong đời.”

Nghe có vẻ rất truyền cảm hứng, nhưng thực tế lại không như vậy. Nhiều người đã dành hàng năm trời đi tìm đam mê đích thực và rơi vào vòng luẩn quẩn của sự bối rối, hoang mang.

Khi chính mình cũng cảm thấy mình thua kém vì chưa tìm ra thứ mà mình “sinh ra để làm.”

Nhưng đây chính là cái bẫy lớn nhất: Chờ đợi để tìm ra đam mê không giúp mình tiến lên, mà chỉ khiến mình trì hoãn.

Đam mê không có sẵn, mà được tạo ra

Những sai lầm phổ biến đều nghĩ rằng đam mê là thứ có sẵn trong mỗi người

Trước kia, mình tin rằng mình chỉ có một đam mê duy nhất, và khi tìm ra nó, mọi thứ sẽ trở nên suôn sẻ. Nhưng thực tế, đam mê không phải là thứ bẩm sinh, nó được nuôi dưỡng qua trải nghiệm.

Ví dụ thực tế:

• Một nhiếp ảnh gia nổi tiếng không hề biết mình thích chụp ảnh từ nhỏ. Anh ấy bắt đầu bằng việc chụp thử cho bạn bè, rồi dần dần cảm thấy yêu thích khi thấy ảnh của mình ngày càng đẹp hơn.

• Một lập trình viên giỏi không phải lúc nào cũng đam mê code ngay từ đầu. Có khi họ chỉ bắt đầu vì muốn kiếm tiền, nhưng sau khi thành thạo, họ nhận ra mình thực sự thích giải quyết vấn đề bằng công nghệ.

Điểm chung: Không ai thức dậy vào một buổi sáng và đột nhiên biết chính xác điều mình sinh ra để làm. Đam mê chỉ xuất hiện khi hành động, trải nghiệm, thất bại, thử lại và dần trở nên giỏi hơn.

Cái bẫy của việc chờ đợi đam mê

Việc chờ đợi để tìm ra thứ mình thực sự yêu thích sẽ dẫn đến một loạt hệ lụy:

Sai lầm 1: Nghĩ rằng mình không có đam mê sẽ trở thành “mãi mãi trì hoãn”
Rất nhiều người nghĩ:
“Mình chẳng thích gì đủ nhiều cả, chắc là mình không có đam mê.”

Nhưng thực tế, họ chưa thực sự bắt đầu và kiên trì đủ lâu với một thứ gì đó để tạo ra đam mê.

Sai lầm 2: Bỏ cuộc khi gặp khó khăn vì tưởng “đây không phải đam mê của mình”
Chúng ta thường nghĩ rằng nếu mình thực sự đam mê thứ gì đó, mọi thứ sẽ luôn dễ dàng và vui vẻ. Nhưng đam mê không miễn nhiễm với khó khăn.

Ví dụ thực tế:

• Nếu bạn muốn viết blog, sẽ có những ngày bạn cảm thấy cạn ý tưởng, không có động lực viết. Nếu bạn nghĩ: “Chắc là mình không thực sự đam mê viết lách,” bạn sẽ dễ dàng từ bỏ.

• Nếu bạn muốn tập gym, tuần đầu tiên có thể đầy hứng khởi, nhưng khi cơ bắp đau nhức, bạn sẽ nghĩ: “Tập gym không dành cho mình.”

Thực tế: Đam mê không giúp bạn tránh khỏi thử thách, mà chính thử thách mới giúp bạn phát triển đam mê sâu sắc hơn.

Sai lầm 3: Tìm kiếm sự hoàn hảo ngay từ đầu
Nhiều người không bắt đầu vì sợ rằng mình chưa đủ giỏi, chưa có đủ tài năng hoặc chưa biết đâu là thứ tốt nhất cho mình. Ban đầu mình cũng thế, mãi phân vân giữa nhiều lựa chọn, so sánh bản thân với người khác, và cuối cùng chẳng làm gì cả.

Giải pháp: Hãy coi mỗi trải nghiệm là một bước thử nghiệm. Đừng sợ sai, vì sai lầm chính là nguyên liệu để tạo ra đam mê thực sự.

Làm thế nào để xây dựng đam mê thay vì chờ đợi nó

Nếu đam mê không phải là thứ có sẵn, vậy làm sao để tạo ra nó? Câu trả lời nằm ở hành động.

Đừng tìm kiếm, hãy xây dựng

Thay vì hỏi: "Mình có đam mê gì?", hãy hỏi:

"Mình có thể làm gì hôm nay để trở nên giỏi hơn một chút?"
"Nếu mình không sợ thất bại, mình sẽ thử điều gì?"

Bởi vì:

Đam mê không đến từ suy nghĩ, nó đến từ hành động.
Đam mê không có sẵn, nó được xây dựng từ những điều nhỏ bé hàng ngày.
Đam mê không phải thứ bạn tìm thấy, mà là thứ chúng ta tạo ra.

Bắt đầu từ những điều nhỏ bé

Hãy quên đi áp lực phải tìm ra sứ mệnh cuộc đời. Thay vào đó, hãy thử nghiệm với những điều bạn có một chút hứng thú hoặc đơn giản là thấy tò mò.

Ví dụ thực tế:

• Nếu bạn thấy hứng thú với việc viết lách, hãy thử viết một bài blog ngắn.

• Nếu bạn thích sáng tạo, hãy thử làm một video TikTok hoặc thử thiết kế đơn giản.

• Nếu bạn thích chia sẻ kiến thức, hãy thử mở một kênh podcast nhỏ hoặc viết newsletter.

Quan trọng: Đừng áp lực phải làm mọi thứ hoàn hảo ngay từ đầu. Hãy cứ thử, sai, rồi điều chỉnh dần dần.

Hành động trước, đam mê đến sau

Khi bạn bắt đầu làm một thứ gì đó, có ba điều sẽ xảy ra:

Bạn giỏi lên theo thời gian.
Khi giỏi hơn, bạn sẽ thấy tự tin và thích làm nó hơn.
Khi thích làm nó, bạn sẽ dành nhiều thời gian hơn và đam mê hình thành.

Ví dụ thực tế:

• Một người bắt đầu vẽ tranh có thể không thấy mình đặc biệt đam mê. Nhưng khi luyện tập đều đặn, kỹ năng của họ cải thiện, và sự yêu thích bắt đầu lớn dần.

• Một người làm nội dung có thể không thực sự yêu thích quay video lúc đầu, nhưng khi nhận được phản hồi tích cực từ khán giả, họ bắt đầu thấy vui và muốn tiếp tục.

Đam mê không phải lý do để bạn bắt đầu, mà là kết quả của quá trình bạn không ngừng cố gắng.

Kiên trì ít nhất 6 tháng trước khi đánh giá

Rất nhiều người bỏ cuộc quá sớm. Chỉ thử một thứ trong vài tuần, rồi khi không thấy kết quả ngay lập tức, họ nghĩ rằng nó không dành cho mình. Nhưng thực tế, đam mê cần thời gian để phát triển.

Nhắn nhủ:

• Bạn có thể cam kết với một thứ ít nhất 6 tháng trước khi kết luận rằng nó có phù hợp hay không.

• Trong 6 tháng đó, hãy tập trung vào học hỏi và cải thiện, thay vì chỉ nghĩ về đam mê.

Những người thành công không bắt đầu từ đam mê

Nhiều người lầm tưởng rằng tất cả những người thành công đều có một đam mê cháy bỏng ngay từ đầu, và chính đam mê đó đã dẫn họ đến thành công. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Họ không bắt đầu bằng đam mê, mà đam mê được tạo ra trong quá trình họ cố gắng.

Cùng mình nhìn vào một số câu chuyện thực tế.

Case study 1: Steve Jobs – Từ một người không thích công nghệ đến một biểu tượng sáng tạo

Khi nhắc đến Steve Jobs, chúng ta thường nghĩ ngay đến một thiên tài công nghệ với niềm đam mê mãnh liệt dành cho thiết bị điện tử.

Nhưng có một sự thật ít ai biết: Steve Jobs không phải là người yêu thích công nghệ ngay từ đầu.

Jobs không đam mê máy tính, mà đam mê khám phá điều mới
Thời trẻ, Steve Jobs không dành hàng giờ trong garage để lắp ráp linh kiện như Steve Wozniak (đồng sáng lập Apple).

Thực tế, ông quan tâm đến nghệ thuật, triết học và Phật giáo hơn là công nghệ. Nếu chỉ dựa vào đam mê ban đầu, có lẽ ông sẽ chẳng bao giờ thành lập Apple.

Vậy điều gì đã khiến Jobs đi theo con đường này?
Jobs nhận ra một cơ hội: Máy tính cá nhân đang dần trở thành xu hướng, nhưng chưa ai tạo ra một sản phẩm vừa mạnh mẽ vừa thân thiện với người dùng.

Ban đầu, ông không đam mê máy tính, nhưng ông thấy hứng thú với việc tạo ra những sản phẩm thay đổi cuộc sống con người.

Bài học từ Steve Jobs:
Bạn không cần phải yêu thích một lĩnh vực ngay từ đầu. Đôi khi, điều quan trọng hơn là tìm thấy một cơ hội, một vấn đề cần giải quyết, và khi bạn dấn thân vào, đam mê sẽ dần hình thành.

Case study 2: J.K. Rowling – Viết để sống, rồi mới sống để viết

J.K. Rowling không lớn lên với giấc mơ trở thành một nhà văn nổi tiếng. Trước khi viết Harry Potter, bà chỉ là một phụ nữ bình thường, chật vật với cuộc sống, nuôi con một mình, đối mặt với khủng hoảng tài chính và trầm cảm.

Viết lách không phải “đam mê từ bé,” mà là một lối thoát
Rowling bắt đầu viết Harry Potter không phải vì đam mê, mà vì bà cần một thứ để níu giữ bản thân trong những ngày tháng khó khăn nhất.

Viết trở thành một cách giúp bà tìm thấy hy vọng, một không gian riêng để thoát khỏi hiện thực khắc nghiệt.

Viết rồi mới yêu không phải yêu rồi mới viết
Bà không thức dậy vào một ngày đẹp trời và nghĩ: "Mình yêu viết lách, mình sinh ra để trở thành nhà văn!" Bà chỉ đơn giản là viết.

Càng viết, bà càng gắn bó với câu chuyện của mình. Khi cuốn sách đầu tiên được xuất bản, đam mê viết lách mới thực sự trở thành một phần trong bà.

Bài học từ J.K. Rowling:
Không phải ai cũng tìm thấy đam mê ngay lập tức. Đôi khi, bạn chỉ cần bắt đầu từ một điều nhỏ bé, rồi tình yêu dành cho nó sẽ lớn dần theo thời gian.

Điểm chung của những người thành công: Họ hành động trước, rồi đam mê mới đến sau

Không chờ đợi cảm hứng: Nếu Steve Jobs chờ đợi đến khi cảm thấy “đam mê công nghệ” mới bắt đầu, có lẽ sẽ chẳng bao giờ có Apple.

Nếu J.K. Rowling đợi đến khi “thực sự yêu viết lách,” có lẽ Harry Potter sẽ mãi mãi chỉ là một ý tưởng trong đầu.

Bắt đầu với sự tò mò, không phải đam mê: Thành công đến với những người chịu khó thử nghiệm, dấn thân vào một điều gì đó chỉ vì họ thấy hứng thú, vì họ muốn giải quyết một vấn đề, hoặc đơn giản là vì họ cần phải làm.

Kiên trì với quá trình, đam mê sẽ xuất hiện: Bạn không thể yêu một thứ nếu bạn không giỏi về nó. Nhưng nếu bạn kiên trì, vượt qua những giai đoạn khó khăn, cải thiện kỹ năng, đam mê sẽ dần được hình thành.

Lời kết

Sau tất cả, có một điều mà chúng ta cần nhớ:

Đam mê không phải là thứ có sẵn ngay từ đầu, nó được hình thành trong quá trình bạn hành động.

Chúng ta thường bị ám ảnh bởi việc tìm kiếm đam mê, sợ rằng nếu không có một tình yêu mãnh liệt với thứ gì đó ngay từ đầu, ta sẽ mãi mãi không thể thành công.

Nhưng những câu chuyện thực tế đã chứng minh điều ngược lại, những người thành công nhất không bắt đầu từ đam mê. Họ bắt đầu từ sự tò mò, từ một cơ hội, từ một bước đi rất nhỏ và chính hành động đó đã dẫn họ đến một tình yêu thật sự.

Bạn có thể tự hỏi mình:
Bạn có đang trì hoãn một điều gì đó chỉ vì nghĩ rằng mình chưa tìm thấy đam mê không?
Có điều gì bạn luôn cảm thấy hứng thú nhưng chưa bao giờ thực sự bắt tay vào làm?

Suy ra, bạn không cần một đam mê cháy bỏng ngay từ đầu để bắt đầu. Nhưng bạn cần hành động, dù chỉ là một bước rất nhỏ.

Thử thách cho bạn trong tuần này:
Hãy chọn một điều gì đó khiến bạn tò mò, một điều bạn đã từng muốn thử nhưng luôn ngần ngại vì nghĩ rằng “đây không phải đam mê của mình.” Hãy dành ít nhất 30 phút trong tuần này để thực sự làm nó. Không cần suy nghĩ quá nhiều, không cần lên kế hoạch dài hạn. Chỉ cần bắt đầu.

Biết đâu, đây sẽ là một trong những bước đi nhỏ giúp bạn tìm thấy điều mình thực sự yêu thích. Và nếu chưa phải, cũng không sao cả, ít nhất bạn đã thử, bạn đã tiến về phía trước.

Đừng ngồi chờ một ngày bạn thức dậy và tìm thấy đam mê của mình. Hãy cứ hành động, rồi đam mê sẽ tự tìm đến bạn.

Tác giả: Bích Ngọc | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác, về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Bạn có thực sự sở hữu kiến thức đó chưa

Mình nghĩ là đa số chúng ta đều nghĩ rằng khi đã hoàn thành 1 khóa học hoặc đọc xong 1 bài viết, nghe hết 1 podcast, video youtube thì đã lĩnh hội được kiến thức, kĩ năng mới.

Nhưng hành trình của tri thức sẽ không ngắn như vậy, có rất nhiều bước trước khi chúng ta thực sự sở hữu kiến thức đó. Để đào sâu hơn về chủ đề này, mình xin được giới thiệu khái niệm Tháp DIKW (DIKW pyramid or DIKW hierarchy).

Mô hình DIKW được phát triển bởi Russell Ackoff vào những năm 1980. Trong đó, những tầng của mô hình kim tự tháp này minh họa cho quá trình phát triển từ dữ liệu thô thành những hiểu biết có giá trị.

Mỗi cấp độ của kim tự tháp được xây dựng trên các cấp độ thấp hơn và để đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu một cách hiệu quả, bạn cần có cả bốn cấp độ.

Level 1: Data - Dữ liệu

Data là những dữ liệu thô chưa có ngữ nghĩa. Chúng có thể là những sự kiện hoặc con số đơn lẻ, chưa có ngữ cảnh, chưa được xử lý. Chúng là tín hiệu đầu vào mà bạn tiếp nhận được qua quan sát, đo đạc, ghi lại…

Ví dụ: những câu trả lời bạn thu được thông qua form biểu mẫu, số liệu lượt view mỗi ngày trên tiktok,...

Level 2: Information - Thông tin

Thông tin chính là các dữ liệu được sắp xếp theo một mối quan hệ nhất định và đặt vào một bối cảnh phù hợp. Thông tin có thể giúp bạn trả lời được những câu cụ thể như:

• Ai?

• Cái gì?

• Khi nào?

• Ở đâu?

Ví dụ: Những câu trả lời từ form sau khi được sắp xếp lại có thể đưa ra thông tin về mẫu thời trang mà mọi người ưa thích nhất, số liệu lượt view mỗi ngày trên tiktok sau khi so sánh có thể cho bạn biết ngày có lượt view cao nhất là bao nhiêu.

Level 3: Knowledge - Kiến thức

Đây chính là nấc thang mà bạn cần chạm tới để thoát khỏi tình cảnh học nhiều mà chẳng nhớ được bao nhiêu. Bạn có kiến thức là khi bạn hiểu được mối quan hệ giữa các thông tin và biết cách áp dụng chúng.

Tri thức cho phép bạn trả lời câu hỏi “Làm thế nào?” (How?). Ở tầng này, bạn biến thông tin bên ngoài và kiến thức của người khác trở thành kiến thức của bản thân mình và có thể tự trình bày theo cách hiểu của bản thân.

Ví dụ: Những câu trả lời từ form sau khi được sắp xếp lại có thể đưa ra thông tin về mẫu thời trang mà mọi người ưa thích nhất giúp bạn biết được nên thay đổi mẫu mã để tăng doanh số.

Số liệu lượt view mỗi ngày trên tiktok sau khi so sánh có thể cho bạn biết ngày có lượt view cao nhất là bao nhiêu giúp bạn biết được mình nên đăng vào khung giờ nào, sản xuất short video theo phong cách nào.

Level 4: Wisdom - Trí tuệ

Ở đỉnh của mô hình là cấp độ cao nhất: bạn không chỉ hiểu làm thế nào, mà còn hiểu vì sao điều đó quan trọng, và nên hay không nên làm điều đó. Trí tuệ giúp trả lời câu hỏi “Tại sao?” (Why?)

Khi ta có trí tuệ, ta đào` sâu vào bản chất đến tận cùng của vấn đề, cái gì mới là nguyên nhân gốc rễ, nguồn gốc của toàn bộ kiến thức để tìm ra những nguyên lí cốt lõi (principle).

Ví dụ: Từ những khảo sát về thời trang được thực hiện hằng năm trời và bạn luôn tự kiểm tra thông qua những chiến dịch của bản thân, bạn rút ra được những điều cơ bản để tạo ra những xu hướng thời trang.

Từ những lần đo đạc số liệu lượt view mỗi ngày trên tiktok và liên tục thực hành, kiểm chứng những kiến thức bạn học được lên các video trên kênh, bạn rút ra được cốt lõi của việc làm video tiktok sao cho luôn viral.

Vậy biết được mô hình này rồi, bạn cần phải làm gì tiếp theo?

Để chuyển dịch từ vùng Thông Tin (Information) sang vùng Kiến Thức (Knowledge) cần bạn thực hành và áp dụng những thông tin bạn góp nhặt được qua các nguồn để biến tất cả những thông tin đó thành kiến thức của chính bạn.

Nếu bạn cứ liên tục nạp những nội dung về phát triển bản thân, năng suất nhưng không tự thử nghiệm và áp dụng vào lịch trình hằng ngày thì kết quả cuối cùng cũng sẽ chỉ là 2-3 tiếng lãng phí xem video truyền động lực.

Đối với việc tự học, khi áp dụng DIKW sẽ như thế này:

• Data: Bạn ghi chú bài học, câu hỏi, thông tin từ sách.

• Information: Bạn sắp xếp các dữ liệu trên thành sơ đồ tư duy, hệ thống bài học.

• Knowledge: Thông qua việc hệ thống thông tin đó, bạn hiểu được nguyên lý ẩn sau kiến thức (vd: tại sao nên chọn các loại thực phẩm có màu xanh lá).

• Wisdom: Nhờ vào những hiểu biết đó, bạn áp dụng tri thức vào cuộc sống (vd: chọn thực phẩm lành mạnh vì hiểu rõ tác động của thực phẩm tới cơ thể)

Đối với lúc bạn làm việc, khi áp dụng DIKW sẽ như thế này:

• Data: Thu thập số liệu bán hàng, lượt truy cập website, lượng hàng tồn kho,...

• Information: Báo cáo tổng hợp doanh thu theo tháng, so sánh theo khu vực.

• Knowledge: Thông qua những báo cáo đã lập, bạn hiểu được lý do vì sao doanh thu ở miền Nam tăng nhanh, đó là nhờ chương trình khuyến mãi hấp dẫn?

• Wisdom: Bạn ra quyết định mở rộng chương trình khuyến mãi sang miền Bắc để tiếp tục tăng trưởng doanh thu trên cả nước.

Lời kết

Không phải ai có nhiều dữ liệu, thông tin cũng là người thông minh.

Thông minh là khi biến thông tin thành tri thức, và cuối cùng biến tri thức thành những hành động khôn ngoan mang lại lợi ích cho bản thân, gia đình, doanh nghiệp hay xa hơn nữa là xã hội.

Sau khi đọc xong bài viết này, hãy ngẫm nghĩ thử về quá trình mình đang tích lũy kiến thức và điều chỉnh lại kế hoạch để bạn học gì nhớ đó và áp dụng được ngay nhé.

Tác giả: Tấn Thức | Content creator tại Insightful Creations

Share

Bạn có thể tham khảo bài viết khác về những chia sẻ giúp bạn phát triển bản thân:

Chẳng hạn như lần đầu đứng trước đám đông để thuyết trình, hay khi bạn quyết định học một ngôn ngữ lạ lẫm mà chỉ nghe thôi đã thấy đau đầu. Cảm giác đó chẳng dễ chịu chút nào, đúng không?

Nhưng nếu mình nói với bạn rằng chính những phút giây khó chịu ấy lại là “thời khắc quyết định” để bạn trở nên giỏi hơn, bạn có tin không?

Khi sự khó chịu mở ra cánh cửa mới

Hãy tưởng tượng bạn ghét viết lách – chỉ nghĩ đến việc ngồi xuống gõ vài dòng là đã thấy ngán. Nhưng rồi bạn quyết định thử, mỗi ngày viết một chút.

Lúc đầu, bạn có thể thấy bực bội vì câu từ cứ lủng củng, ý tưởng thì rời rạc. Dần dần, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình viết mượt mà hơn, thậm chí còn thích thú với nó.

Đó chính là cách mà sự khó chịu giúp bạn trưởng thành – không chỉ trong viết lách, mà còn trong bất kỳ lĩnh vực nào, từ học guitar cho đến những việc quản lý dự án, networking.

Việc đối mặt với sự khó chịu có thể giúp chúng ta phát triển vượt bậc, đặc biệt là trong học tập. Khi bước ra khỏi vùng an toàn, bạn buộc bản thân phải thích nghi, sáng tạo và kiên trì hơn.

Trong cuốn sách Hidden Potential (Tiềm năng ẩn giấu), tác giả Adam Grant kể về Sara Maria Hasbun – một cô gái đa ngôn ngữ đã vượt qua những ngày đầu ngượng ngùng, lắp bắp để trở thành người kết nối cộng đồng qua ngôn ngữ.

Grant bảo rằng sự phát triển không chỉ nằm ở tài năng trời sinh, mà còn ở những phẩm chất như sự can đảm và sự quyết tâm, thứ mà bạn chỉ rèn được khi dám đối diện với khó khăn.

Có một bài viết trên Scientific American từng nhắc đến chuyện những người dám bước vào tình huống khó chịu – như tham gia một khóa học mới hay đọc những ý kiến trái chiều – thường cảm nhận được sự phát triển rõ rệt trong bản thân.

Một nghiên cứu năm 2022 từ Psychological Science cũng cho thấy điều tương tự: trong số hơn 2.000 người tham gia, những ai được khuyến khích đối mặt với khó chịu có động lực mạnh mẽ hơn và đạt được nhiều mục tiêu cá nhân hơn so với những người cứ mãi “trốn” trong vùng an toàn.

Vậy làm sao để chúng ta biến cảm giác khó chịu thành “người bạn đồng hành” thay vì kẻ thù? Mình nghĩ có ba loại can đảm mà ai cũng cần: bỏ đi cái cũ, dám nhảy vào thử thách dù chưa sẵn sàng, và chấp nhận rằng mình sẽ sai nhiều hơn. Nghe thì đơn giản, nhưng thực hành thì chẳng dễ chút nào. Quan trọng là bạn phải nhớ: sự thoải mái không đến khi bạn bắt đầu, mà nó sẽ từ từ xuất hiện khi bạn không bỏ cuộc.

Ba “vũ khí” để đối đầu với khó chịu

Để không bị cảm giác khó chịu “đánh bại”, bạn cần trang bị cho mình ba loại can đảm này:

1. Từ bỏ lối mòn quen thuộc

Đôi khi, cái cũ tuy an toàn nhưng lại là rào cản khiến bạn không tiến lên được. Ví dụ, mình từng biết một cô giáo dạy văn luôn trung thành với cách giảng bài khô khan, đọc-chép.

Một ngày, cô quyết định thử phương pháp mới: để học sinh tự đóng vai nhân vật trong sách. Ban đầu, cô căng thẳng vì không quen, nhưng rồi lớp học trở nên sôi động hơn bao giờ hết.

Bỏ cái cũ không dễ, nhưng nó giống như bạn rời con đường mòn để khám phá một cánh rừng mới vậy.

2. Dám mạo hiểm dù chưa sẵn sàng

Bạn có bao giờ trì hoãn một việc chỉ vì cảm thấy “chưa đủ giỏi” chưa? Mình cũng từng như thế, khi lần đầu được đề cử làm người dẫn dắt cho một webinar. Mình rất sợ sẽ nói lắp hay quên lời, nhưng cuối cùng mình vẫn “nhắm mắt nhảy đại”. Kết quả? Không hoàn hảo, nhưng mình học được cách bình tĩnh hơn.

J.K. Rowling cũng từng bị từ chối hàng chục lần trước khi Harry Potter ra đời – nếu bà ấy chờ “sẵn sàng”, có lẽ chúng ta đã không có bộ sách huyền thoại ấy. Hay bí quyết để Sara Maria Hasbun trở thành một người cực kỳ giỏi về ngôn ngữ là cô ấy bắt đầu nói và giao tiếp với người nước ngoài ngay từ những ngày đầu. Cô ấy không đợi mình đủ giỏi một ngôn ngữ rồi mới bắt đầu giao tiếp, cô ấy giao tiếp ngay từ đầu để tích lũy kinh nghiệm từng ngày.

3. Chấp nhận sai lầm là bạn

Sai lầm không phải là thất bại, mà là bài học. Thomas Edison đã thử hàng ngàn lần để làm ra bóng đèn, và mỗi lần thất bại là một lần ông tiến gần hơn đến thành công.

Lần đầu mình học đạp xe, mình cũng mất thăng bằng rồi ngã liên tục rồi lại tông vào cột điện. Nhưng nhờ thế mà giờ mình có thể đạp xe mà chẳng một chút ngại ngần. Sai thì đã sao, miễn là bạn đứng dậy và thử lại.

Làm sao để “thuần hóa” cảm giác khó chịu?

Cảm giác khó chịu là một phần tự nhiên trong cuộc sống, đặc biệt khi chúng ta đối mặt với những thử thách mới, học hỏi kỹ năng mới, hoặc bước ra khỏi vùng an toàn của mình. Thay vì xem nó như một trở ngại, chúng ta có thể học cách “thuần hóa” nó để biến nó thành động lực thúc đẩy sự phát triển cá nhân.

1. Đặt ra mục tiêu tham vọng:

Một cách hiệu quả để đối phó với cảm giác khó chịu là đặt ra các mục tiêu lớn, vượt xa khả năng hiện tại của bạn.

Điều này buộc bạn phải đối mặt với sự không thoải mái, nhưng đồng thời tạo ra một tầm nhìn dài hạn để bạn tập trung vào thay vì cảm giác tiêu cực nhất thời. Quan trọng là bạn cần chia nhỏ mục tiêu thành các bước cụ thể, có thể đo lường được, để giảm bớt áp lực và tạo cảm giác thành tựu dần dần.

Hãy tưởng tượng bạn là một người chưa từng chạy bộ nhiều, nhưng bạn quyết định tham gia một cuộc đua marathon 42 km trong 6 tháng tới. Ban đầu, việc chạy 3 km thôi cũng khiến bạn thở hổn hển và muốn bỏ cuộc vì cơ thể mệt mỏi, chân đau nhức.

Nhưng thay vì từ bỏ, bạn lập kế hoạch: tuần đầu chạy 3 km ba lần, tuần sau tăng lên 5 km, rồi 10 km sau một tháng. Mỗi lần hoàn thành một cột mốc nhỏ, bạn cảm thấy tự hào hơn, và cảm giác khó chịu ban đầu dần chuyển thành sự phấn khích khi thấy bản thân tiến bộ.

2. Nhìn nhận sự khó chịu theo hướng tích cực:

Thay vì coi cảm giác khó chịu là điều tiêu cực, hãy nhìn nó như một tín hiệu tích cực rằng bạn đang thử thách bản thân và tiến bộ. Khi bạn thay đổi cách nhìn nhận, khó chịu không còn là kẻ thù mà trở thành người bạn đồng hành trong hành trình phát triển.

Điều này đòi hỏi bạn phải tập trung vào ý nghĩa của việc mình đang làm thay vì cảm giác tức thời.

Nếu bạn đang giảm cân và cảm thấy khó chịu vì phải từ bỏ đồ ăn yêu thích, hãy nghĩ: “Mình đang hy sinh một chút để có sức khỏe tốt hơn và tự tin hơn.” Khi thấy cân nặng giảm hoặc quần áo vừa hơn, bạn sẽ nhận ra rằng sự khó chịu là cái giá xứng đáng để đạt được mục tiêu.

3. Tích cực tìm kiếm sự khó chịu:

Thay vì né tránh, hãy chủ động đặt mình vào những tình huống thử thách để làm quen với cảm giác khó chịu.

Điều này giúp bạn xây dựng khả năng chịu đựng và biến khó chịu thành một phần quen thuộc của cuộc sống. Bằng cách đối mặt với nó thường xuyên, bạn sẽ dần cảm thấy thoải mái hơn và tự tin hơn khi xử lý các tình huống tương tự.

Giả sử bạn làm việc trong lĩnh vực bán hàng và sợ bị từ chối, hãy tự đặt mục tiêu gọi điện cho 20 khách hàng tiềm năng mỗi ngày, dù biết nhiều người sẽ nói “không.”

Mỗi lần bị từ chối, bạn cải thiện cách tiếp cận khách hàng, và dần dần, cảm giác khó chịu khi bị từ chối sẽ giảm đi, thay vào đó là sự kiên nhẫn và kỹ năng thuyết phục khách hàng tốt hơn.

Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ ngay hôm nay, mỗi lần bạn vượt qua cảm giác khó chịu, bạn sẽ trở thành phiên bản mạnh mẽ hơn của chính mình.

Lời kết

Khó chịu không phải là thứ để chúng ta sợ, mà là dấu hiệu bạn đang đi đúng hướng. Mỗi lần bạn dám bước qua cảm giác ấy, bạn không chỉ giỏi hơn mà còn khám phá ra những điều tuyệt vời về chính mình.

Mình từng nghĩ bản thân chẳng bao giờ đủ kiên nhẫn để đọc một quyển sách nhưng hiện tại thì mình đã có thể tự tin đặt mục tiêu có thể đọc được 52 cuốn sách trong 2025. Dù mục tiêu này có thất bại, ít nhất là mình đã có một khả năng đọc sách rất rất tốt so với 1 năm trước.

Tác giả: Tấn Thức | Content creator tại Insightful Creations

Bạn có thể tham khảo bài viết khác về những chia sẻ giúp bạn phát triển bản thân:

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà tốc độ thông tin quá nhanh, kỳ vọng xã hội ngày càng cao, và áp lực phải “năng suất” không bao giờ dừng lại.

Mạng xã hội tràn ngập hình ảnh về những người trẻ thành công ở tuổi 20, khiến chúng ta cảm thấy mình cần phải cố gắng hơn nữa, ngay cả khi cơ thể và tâm trí đang hét lên rằng chúng ta cần nghỉ ngơi.

Thế nhưng, thay vì lắng nghe bản thân, chúng ta lại dễ dàng tự gán cho mình cái nhãn "lười biếng", tự trách móc vì không thể duy trì động lực như người khác. Mình cũng không phải là ngoại lệ trong trường hợp này.

Nhưng liệu chúng ta thực sự lười biếng, hay chỉ đang kiệt quệ tinh thần?

Đập tan định kiến "Mình lười biếng quá"

Bạn có đang trách móc chính mình một cách bất công?

• Bạn đã bao giờ cảm thấy mình không làm được gì dù có cả danh sách dài việc cần hoàn thành?

• Bạn có từng trách bản thân vì trì hoãn, nhưng càng ép mình thì càng mất động lực?

• Bạn có hay so sánh mình với những người “chăm chỉ” khác, rồi lại cảm thấy tội lỗi vì không đủ cố gắng?

Nếu câu trả lời là có, thì bạn không hề đơn độc.

Mỗi một buổi sáng, mình thức dậy với một danh sách dài những việc cần làm: hoàn thành deadline, đọc sách, học thêm một kỹ năng mới…

Nhưng thay vì cảm thấy tràn đầy năng lượng để bắt đầu, mình lại ngồi đó, nhìn màn hình trống rỗng, không thể tập trung. Mình cố gắng kéo bản thân ra khỏi sự trì hoãn, tự nhắc nhở:

"Mình phải làm đi chứ"
"Sao mình lại lười biếng như thế ?"

Thế nhưng, càng thúc ép, mình càng thấy mệt mỏi. Mình mở điện thoại lướt TikTok một chút để “tìm lại động lực”, nhưng rồi một giờ trôi qua và mình càng cảm thấy có lỗi hơn.

Sự thật: Bạn không lười, bạn chỉ đang cạn kiệt năng lượng tinh thần

Chúng ta thường nhầm lẫn giữa lười biếng và kiệt quệ tinh thần (mental energy burnout). Lười biếng là khi bạn có đủ năng lượng nhưng không muốn làm, còn kiệt quệ tinh thần là khi bạn muốn làm nhưng không còn đủ sức để bắt đầu.

Giống như một chiếc điện thoại nếu không được sạc pin, dù bạn có cố gắng bấm nút nguồn bao nhiêu lần, nó cũng không thể khởi động lại.

Vậy làm thế nào để nhận diện dấu hiệu kiệt sức và thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sự tự trách? Hãy cùng mình tìm hiểu trong phần tiếp theo.

Tại sao bạn bị cạn năng lượng tinh thần?

1. Hiểu về năng lượng tinh thần

Chúng ta thường nghĩ rằng chỉ những công việc nặng nhọc về thể chất mới khiến con người mệt mỏi. Nhưng thực tế, tâm trí cũng có giới hạn. Nếu thể chất cần năng lượng từ thức ăn, thì tâm trí cần năng lượng từ sự thư giãn, nghỉ ngơi và những trải nghiệm tích cực.

Năng lượng tinh thần khác với thể chất như thế nào?

• Nếu bạn chạy bộ 10km, cơ thể sẽ kiệt sức.

• Nếu bạn liên tục căng thẳng, làm việc không ngừng nghỉ, tâm trí cũng sẽ kiệt sức.

Tại sao tâm trí cũng cần được nạp lại?

• Một ngày, chúng ta đưa ra hàng nghìn quyết định lớn nhỏ. Việc này tiêu tốn một lượng lớn năng lượng nhận thức, dẫn đến decision fatigue (sự mệt mỏi khi đưa ra quyết định).

• Căng thẳng kéo dài có thể gây mental exhaustion (kiệt sức tinh thần), khiến bạn cảm thấy trống rỗng, không còn động lực làm bất cứ điều gì.

Khi bạn mất năng lượng tinh thần, bạn sẽ cảm thấy…

• Dù có nhiều việc cần làm nhưng bạn không thể bắt đầu.

• Bạn cố gắng tập trung nhưng tâm trí cứ trôi dạt.

• Bạn tự trách mình nhưng càng cố, bạn càng kiệt sức hơn.

Vậy, làm sao để nhận biết rằng bạn đang rơi vào tình trạng này?

2. Những dấu hiệu bạn đang bị cạn năng lượng tinh thần

Hãy thử kiểm tra xem bạn có đang trải qua những điều sau không:

Cảm thấy kiệt sức dù không làm gì nặng nhọc

• Bạn ngủ đủ giấc nhưng vẫn thấy mệt mỏi triền miên.

• Ngay cả những việc đơn giản cũng trở nên quá sức.

Dễ cáu gắt, dễ stress, suy nghĩ tiêu cực nhiều hơn

• Mọi thứ nhỏ nhặt cũng có thể khiến bạn bực bội.

• Bạn dễ cảm thấy bất an, lo lắng mà không rõ lý do.

Khó tập trung, trì hoãn (procrastination) nhiều hơn

• Bạn định làm việc nhưng cứ vô thức mở TikTok, YouTube.

• Một việc 30 phút cũng mất cả buổi mới hoàn thành.

Cảm giác "chẳng muốn làm gì cả" dù trước đó rất có động lực

• Những sở thích trước đây bỗng không còn hấp dẫn nữa.

• Bạn không muốn gặp ai, không muốn trò chuyện, chỉ muốn nằm im.

Nếu bạn thấy mình trong những dấu hiệu trên, rất có thể bạn không phải lười biếng, mà là đang bị cạn kiệt năng lượng tinh thần. Vậy nguyên nhân do đâu?

3. Nguyên nhân khiến bạn mất năng lượng tinh thần

Quá tải thông tin (Information Overload)

• Mạng xã hội bơm vào não bạn hàng trăm video, bài viết mỗi ngày.

• Não bộ luôn trong trạng thái phân tích, so sánh, tiếp nhận mà không có thời gian nghỉ.

• Bạn cảm thấy “đứng yên cũng thấy mình tụt lại phía sau”.

Không có ranh giới cá nhân (Lack of Boundaries)

• Bạn luôn nói "có" với mọi yêu cầu, dù đã quá tải.

• Bạn cố làm hài lòng người khác, sợ bị đánh giá.

• Bạn không có không gian riêng để phục hồi năng lượng.

Không có thời gian phục hồi (Lack of Recovery Time)

• Thay vì nghỉ ngơi thực sự, bạn lại nghỉ ngơi sai cách (lướt mạng, thức khuya).

• Bạn nghĩ rằng bận rộn bằng sự chăm chỉ, nhưng thực tế làm việc liên tục bằng sự kiệt sức.

Lối sống không lành mạnh (Unhealthy Lifestyle)

• Thiếu ngủ, ăn uống không đủ chất, ít vận động.

• Cơ thể không đủ dinh dưỡng, tâm trí cũng kiệt quệ.

Tất cả những điều này dẫn đến một vòng luẩn quẩn: càng kiệt sức, bạn càng trì hoãn; càng trì hoãn, bạn càng tự trách mình; càng tự trách, bạn càng cạn năng lượng. Vậy cách nào để mình khôi phục lại năng lượng

Cách khôi phục năng lượng tinh thần

Bạn không thể chạy mãi mà không tiếp nhiên liệu. Khi năng lượng tinh thần cạn kiệt, thay vì ép bản thân phải "cố thêm một chút nữa", điều bạn cần làm là học cách nạp lại năng lượng một cách hiệu quả.

Bạn có thể tham khảo những phương pháp dưới đây, những phương pháp giúp mình phục hồi và duy trì sức mạnh tinh thần, để không chỉ làm việc hiệu quả hơn mà còn cảm thấy thoải mái, bình an hơn với chính mình.

1. Học cách quản lý năng lượng thay vì quản lý thời gian

Chúng ta thường nghĩ rằng muốn làm được nhiều việc hơn thì phải quản lý thời gian tốt hơn. Nhưng sự thật là bạn không cần thêm thời gian, bạn cần thêm năng lượng.

Làm việc theo nhịp sinh học tự nhiên

• Mỗi người có những thời điểm trong ngày mà họ cảm thấy tràn đầy năng lượng nhất. Hãy xác định khoảng thời gian này và dành nó cho những công việc quan trọng nhất.

• Ví dụ: Nếu bạn cảm thấy đầu óc tỉnh táo nhất vào buổi sáng, đừng phí nó vào việc check tin nhắn hay lướt mạng xã hội.

Sử dụng phương pháp Pomodoro hoặc Deep Work

• Pomodoro: Làm việc tập trung trong 25 phút, nghỉ 5 phút, lặp lại.

• Deep Work: Chọn một khoảng thời gian (90 phút - 2 giờ) để tập trung sâu vào một công việc quan trọng, không bị gián đoạn.

• Thay vì cố gắng làm việc 10 giờ không hiệu quả, hãy làm ít hơn nhưng tập trung hơn.

Đừng cố "gồng" khi bạn đã kiệt sức

• Khi nhận ra mình không thể tập trung, hãy tạm dừng.

• Cố ép bản thân tiếp tục chỉ làm bạn mệt mỏi hơn mà không có kết quả tốt.

2. Tạo không gian "nghỉ ngơi thực sự"

"Nghỉ ngơi" không chỉ là không làm gì, mà là cho tâm trí bạn được phục hồi.

Cắt giảm thời gian tiêu thụ thông tin không cần thiết

• Quá tải thông tin là một trong những nguyên nhân chính khiến bạn kiệt sức.

• Đặt giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội để tránh bị cuốn vào những nội dung tiêu cực hoặc không hữu ích.

Thực hành Mindfulness (chánh niệm), thiền hoặc viết nhật ký

• Mindfulness giúp bạn quan sát cảm xúc của mình mà không phán xét.

• Viết nhật ký giúp bạn giải tỏa những suy nghĩ hỗn loạn trong đầu.

• Thiền giúp làm dịu tâm trí, giảm căng thẳng hiệu quả.

Làm những điều giúp bạn thực sự thư giãn

• Đọc sách, nghe nhạc, vẽ tranh, chăm sóc cây cối, chạy bộ, bơi,..

• Không phải lúc nào "nghỉ ngơi" cũng phải là nằm lướt điện thoại. Đôi khi, hoạt động nhẹ nhàng có thể giúp bạn nạp lại năng lượng tốt hơn.

3. Xây dựng ranh giới lành mạnh

Một trong những lý do khiến bạn cạn kiệt năng lượng chính là bạn để quá nhiều người, quá nhiều việc xâm chiếm thời gian và tâm trí mình.

Học cách từ chối một cách khéo léo

• Đừng cảm thấy có lỗi khi bạn cần từ chối một lời đề nghị mà bạn không muốn hoặc không có khả năng thực hiện.

• Ví dụ: Khi ai đó nhờ bạn giúp vào cuối tuần nhưng bạn cần nghỉ ngơi, bạn có thể nói: “Mình thực sự muốn giúp nhưng mình cần thời gian để phục hồi năng lượng. Mình mong bạn thông cảm nhé.”

Dành thời gian cho bản thân mà không cảm thấy tội lỗi

• Đừng để ai làm bạn nghĩ rằng "dành thời gian cho chính mình" là ích kỷ.

• Một người luôn chiều theo ý người khác cuối cùng sẽ kiệt sức và mất chính mình.

Tạo ranh giới với công việc, học tập

• Nếu bạn học hoặc làm việc ở nhà, hãy có một không gian riêng để phân biệt giữa công việc và nghỉ ngơi.

• Đặt giới hạn thời gian: Sau 10h tối, không check tin nhắn, không làm việc.

4. Cải thiện lối sống hàng ngày để nạp lại năng lượng

Sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Nếu bạn muốn có một tâm trí minh mẫn, bạn cần chăm sóc cơ thể mình tốt hơn.

Ngủ đủ và đúng giờ

• Ngủ trước 11h tối để cơ thể có đủ thời gian tái tạo năng lượng.

• Tránh ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính ít nhất 30 phút trước khi ngủ.

Dinh dưỡng giúp tăng cường trí não

• Bổ sung thực phẩm giàu Omega-3 (có trong cá hồi, hạt chia), Magie (trong hạnh nhân, chuối), Vitamin B (trong trứng, sữa chua) giúp cải thiện trí nhớ và giảm căng thẳng.

• Uống đủ nước, mất nước nhẹ cũng có thể làm bạn mệt mỏi và thiếu tập trung.

Vận động để giải phóng căng thẳng

• Không nhất thiết phải tập gym, chỉ cần đi bộ 20-30 phút, tập yoga nhẹ nhàng cũng có thể giúp bạn cải thiện tâm trạng đáng kể.

Giảm bớt caffeine, thay bằng trà thảo mộc

• Uống quá nhiều cà phê có thể làm bạn căng thẳng và lo âu hơn.

• Trà hoa cúc, trà xanh hoặc nước ấm với mật ong giúp thư giãn hệ thần kinh.

Lời kết

Nạp lại năng lượng tinh thần để sống trọn vẹn hơn

Bạn không thể cho đi năng lượng mà bạn không có. Nếu bạn đang cảm thấy kiệt sức, chán nản, mất động lực, đó không phải vì bạn lười biếng hay yếu đuối, mà là vì bạn đã tiêu hao quá nhiều năng lượng tinh thần mà không biết cách nạp lại.

Mình luôn nhắc nhở bản thân rằng:

• Năng lượng tinh thần quan trọng hơn thời gian.

• Làm ít hơn nhưng sâu hơn, tập trung hơn.

• Tạo không gian nghỉ ngơi thực sự, không để tâm trí bị quá tải.

• Đặt ranh giới để bảo vệ năng lượng của mình.

• Chăm sóc cơ thể để tâm trí cũng khỏe mạnh hơn.

Bạn không cần phải kiệt sức để chứng minh rằng mình giỏi giang.
Bạn không cần phải luôn "năng suất" để cảm thấy mình có giá trị.
Bạn xứng đáng có một cuộc sống cân bằng, với đủ năng lượng để tận hưởng từng khoảnh khắc.

Bạn có thể bắt đầu từ hôm nay. Lắng nghe chính mình và học cách nạp lại năng lượng đúng cách.

Tác giả: Bích Ngọc | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Gia đình lo lắng cho mình, cho những chi phí phát sinh, cho những khó khăn nơi xứ người. Nhưng sau một năm sống trong cái kén thoải mái đó, mình nhận ra rằng chính sự an toàn ấy lại đang kìm hãm mình.

Cảm giác chán nản dần xuất hiện. Mình như một con bướm không bao giờ chịu thoát khỏi kén. Mỗi ngày chỉ quanh quẩn với màn hình máy tính.

Thế giới quan của mình như một bức tranh tĩnh lặng, không có màu sắc và không có chuyển động. Mình biết rằng mình cần phải thay đổi, cần phải dám đòi hỏi cho chính bản thân, để bước ra ngoài vùng an toàn mà mình đã tự tạo ra.

Và rồi, một quyết định được đưa ra, mình muốn đòi hỏi những cảm giác, trải nghiệm mình chưa bao giờ có.

Đòi hỏi được đặt chân đến nơi mình chưa đến

Trong suốt một tháng, mình tự cho phép mình lang thang khắp các con phố cổ, thưởng thức những món ăn đường phố hấp dẫn, gặp gỡ những người bạn mới, và trò chuyện với những anh chị đi trước.

Mình không đặt áp lực cho bản thân, mà chỉ đơn giản là tận hưởng những khoảnh khắc, hòa mình vào văn hóa và khí hậu nơi đây. Mỗi ngày trôi qua, mình cảm nhận được sự trưởng thành trong suy nghĩ và nhận thức của mình.

Sau một tháng ấy, mình mới thấy mình thực sự muốn tìm kiếm cơ hội việc làm. Mình đã dám đòi hỏi cho bản thân một cơ hội phát triển, một chặng đường mới mà trước đây mình chưa từng nghĩ tới.

Mình biết rằng việc bước ra khỏi vùng an toàn không chỉ là một quyết định, mà còn là một hành trình khám phá bản thân và thế giới xung quanh. Và đó chính là điều mà mình đã tìm kiếm bấy lâu nay.

Đòi hỏi được có công việc phù hợp, môi trường làm việc không giới hạn bản thân

Trong hành trình tìm kiếm công việc phù hợp, mình không chỉ đơn thuần là tìm kiếm một vị trí, mà là mong muốn xây dựng một lộ trình nghề nghiệp đầy ý nghĩa. Mình đã tự đặt ra những tiêu chí rõ ràng cho bản thân:

• Môi trường đầy cơ hội phát triển: Mình khao khát một nơi làm việc không chỉ cho phép mình thể hiện bản thân, mà còn mở ra những cánh cửa mới để học hỏi và trưởng thành.

• Lộ trình thăng tiến rõ ràng: Một con đường rõ ràng cho sự phát triển là điều mà mình luôn tìm kiếm, giúp mình xác định được mục tiêu và hướng đi trong sự nghiệp.

• Sự hỗ trợ từ sếp và mentor: Mình rất trân trọng những người dẫn dắt, những người có thể truyền đạt kinh nghiệm và giúp mình vượt qua những thử thách.

• Đồng nghiệp kinh nghiệm: Làm việc cùng những người tài năng sẽ không chỉ giúp mình học hỏi mà còn khơi dậy nguồn cảm hứng để phấn đấu mỗi ngày.

Khi đặt ra những tiêu chí này, mình hiểu rằng nếu công việc không đáp ứng được, mình sẽ không ngần ngại từ chối. Bởi vì, mình tin rằng, để thực sự phát triển và không bị giới hạn, mình cần một môi trường làm việc phù hợp, nơi mà những khát khao và tiềm năng của bản thân có thể được nuôi dưỡng và phát triển mỗi ngày.

Đòi hỏi được tiếp xúc với những mối quan hệ chất lượng

Khi đặt chân đến một thành phố mới, trong tâm trí mình luôn có một mục tiêu rõ ràng: xây dựng những mối quan hệ chất lượng. Đối với một người mới như mình, việc kết nối với những người có cùng đam mê và mục tiêu là vô cùng quan trọng.

Mình ưu tiên dành thời gian để gặp gỡ và trò chuyện với những cá nhân phù hợp trong vòng tròn phát triển của mình.

Mình dần dần nhận ra rằng không phải tất cả các cuộc vui chơi hay tán gẫu đều đáng giá. Nếu không cảm thấy thoải mái hay không phù hợp, mình sẽ lựa chọn hạn chế những mối quan hệ đó.

Thay vào đó, mình muốn tập trung vào những kết nối có giá trị, những người có thể đồng hành cùng mình trong hành trình phát triển, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.

Những mối quan hệ chất lượng sẽ không chỉ giúp mình trưởng thành mà còn góp phần tạo dựng một mạng lưới hỗ trợ vững chắc trong cuộc sống và sự nghiệp.

Đòi hỏi liệu có quá đáng?

Vậy, nếu như bản thân luôn đòi hỏi, liệu mình có quá đáng không?

Mình tin rằng, để có thể yêu cầu những điều tốt đẹp nhất, mình phải xứng đáng với chúng, hoặc ít nhất là đang trên con đường phát triển để xứng đáng.

#Để đòi hỏi được đặt chân đến những nơi mình chưa từng đến, mình cần chuẩn bị kỹ lưỡng:

• Kế hoạch tài chính: Mình cần đảm bảo rằng mình không bị phụ thuộc vào tài chính hay cảm thấy áy náy vì đã tiêu tốn quá nhiều cho chuyến đi. Điều này giúp mình tận hưởng cuộc sống mà không lo âu.

• Kế hoạch công việc: Mình phải có một công việc linh hoạt, để khi nghỉ phép, mình không gặp phải những rắc rối hay căng thẳng.

• Kế hoạch chuyến đi: Mình sẽ chuẩn bị mọi thứ từ nơi ở, ăn uống cho đến lịch trình. Mình không phải là người thích ngẫu hứng, mà luôn ưu tiên cho việc lập kế hoạch. Việc ngẫu hứng có thể phù hợp với những ai đã có tài chính vững vàng và không phải phụ thuộc nhiều vào công việc hay gia đình.

#Để đòi hỏi môi trường làm việc tốt, mình phải chuẩn bị từ rất lâu trước đó, bao gồm:

Để có thể yêu cầu một môi trường làm việc tốt, mình hiểu rằng cần phải chuẩn bị từ rất lâu trước đó. Dưới đây là những bước quan trọng mà mình đã thực hiện:

• Luôn cập nhật kiến thức: Mình không ngừng cập nhật kiến thức về bản thân cũng như ngành nghề mà mình đang theo đuổi hoặc dự định theo đuổi. Việc này giúp mình luôn nắm bắt được xu hướng và yêu cầu mới của thị trường.

• Thực hiện dự án Online: Mình tham gia vào các dự án online để có cơ hội tiếp xúc với nhiều mentor dày dạn kinh nghiệm. Những kết nối này không chỉ giúp mình học hỏi mà còn cung cấp những dữ liệu cần thiết để đưa ra quyết định đúng đắn, qua đó hạn chế thời gian thử sai.

• Xây dựng CV: Mình chú trọng vào việc xây dựng hồ sơ cá nhân (THCN) và lưu trữ các tài liệu phục vụ cho ngành nghề mình hướng đến. Một hồ sơ ấn tượng sẽ giúp mình nổi bật hơn trong mắt nhà tuyển dụng.

• Biết cách thể hiện bản thân: Mình học cách thể hiện rõ ràng những kỹ năng và kinh nghiệm của bản thân sao cho phù hợp với môi trường chuyên nghiệp trong các buổi phỏng vấn. Đối với mình, sự tự tin và chuẩn bị kỹ lưỡng là chìa khóa để tạo ấn tượng tốt.

#Để đòi hỏi được tiếp xúc với những mối quan hệ chất lượng, mình đã phải:

Để có thể tiếp xúc với những mối quan hệ chất lượng, mình đã nỗ lực rất nhiều và thực hiện những điều sau:

• Ngoại hình: Mình luôn chỉnh chu bản thân mỗi khi ra ngoài và xuất hiện trước đám đông. Sự chỉn chu không chỉ tạo ấn tượng tốt mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những người mình gặp.

• Kiểm soát cân nặng: Mình chú trọng đến cân nặng để phù hợp với trang phục mình chọn. Việc này giúp mình tự tin hơn trong giao tiếp và dễ dàng gây thiện cảm với người khác.

• Dành thời gian học hỏi: Mình không ngừng dành thời gian để nói chuyện và học hỏi từ những mentor của mình. Những cuộc trò chuyện này giúp mình trau dồi kiến thức và mở rộng mối quan hệ.

• Biết nói “Không”: Mình học cách từ chối những mối quan hệ không phù hợp. Việc này giúp mình giữ vững tiêu chí tìm kiếm những kết nối có giá trị và không lãng phí thời gian vào những mối quan hệ không mang lại lợi ích.

Bài học

Đối với mình, việc đòi hỏi không có nghĩa là trở nên khó tính hay kiêu ngạo. Đòi hỏi là một cách thể hiện sự tôn trọng bản thân và biết giá trị của chính mình.

Khi bạn yêu cầu những điều tốt đẹp hơn cho cuộc sống của mình, bạn đang tạo ra một tiêu chuẩn cho bản thân và cho những người xung quanh. Điều này không chỉ giúp bạn phát triển mà còn truyền cảm hứng cho những người khác.

Việc đòi hỏi cũng là một hành trình tự khám phá. Mỗi yêu cầu mà bạn đưa ra đều phản ánh những khát khao, mong mỏi và ước mơ sâu thẳm trong bạn. Đó có thể là ước muốn có một công việc phù hợp với đam mê, một môi trường làm việc tích cực hay những mối quan hệ chất lượng.

2 điều mà một người hay đòi hỏi như mình muốn gửi gắm đến bạn đọc:

#1. Đừng ngại thử thách: Không phải lúc nào những điều bạn đòi hỏi cũng dễ dàng đạt được. Sẽ có những lúc bạn phải đối mặt với thất bại, những lần bị từ chối hay không được đáp ứng ngay lập tức. Hãy xem mỗi lần không đạt được yêu cầu là một cơ hội để tái định hình mục tiêu của mình. Điều quan trọng là không bao giờ từ bỏ, mà luôn kiên trì và tiếp tục phát triển.

#2. Đặt ra những mục tiêu thực tế: Để có thể đòi hỏi những điều bạn mong muốn, bạn cũng cần đặt ra những mục tiêu thực tế. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất và từng bước tiến tới những điều lớn lao hơn. Hãy ghi nhớ rằng, không có thành công nào không đến từ những nỗ lực nhỏ bé. Sự kiên trì và quyết tâm sẽ giúp bạn đạt được những “đòi hỏi” tuyệt vời.

Lời kết

Cuộc sống này sẽ trở nên phong phú hơn khi bạn dám đòi hỏi và khẳng định giá trị của mình. Hãy nhớ rằng, bạn không chỉ đang sống cho bản thân mà còn đang tạo ra dấu ấn cho thế hệ tiếp theo. Mỗi bước đi của bạn sẽ tạo ra một con đường cho những người khác, và đó chính là sức mạnh của phụ nữ.

Hãy yêu bản thân, hãy phát triển và hãy dám đòi hỏi!

Nhân dịp ngày 8/3, quốc tế Phụ nữ, mình muốn thông điệp này đến với những bạn đọc của Insightful Creations, đặc biệt là các bạn nữ rằng:

Tác giả: Tamyiswriting |Content creator tại Insightful Creations.

Mất đi một người đồng hành thân yêu là điều không ai muốn đối mặt, nhưng sớm muộn gì, ai trong chúng ta cũng phải trải qua.

Có những ngày, mình giật mình tỉnh giấc và quên mất rằng một người từng quan trọng với mình không còn ở đây nữa.

Mình tìm kiếm họ trong những thói quen cũ, trong những góc nhà quen thuộc, trong những bữa cơm từng có tiếng cười. Nhưng tất cả giờ chỉ còn là khoảng trống. Lòng mình tự hỏi: Liệu họ đã thực sự rời xa?

Nhưng rồi, một ngày nào đó, khi mình bước qua một con đường cũ, nghe một bài hát quen thuộc, hay mình vô tình bắt gặp một mùi hương gợi nhớ, mình nhận ra “ Có những điều không thực sự mất đi, chúng chỉ đổi thay cách ở lại “

Khi một sự hiện diện, dần trở thành kí ức

Có những thứ trong cuộc sống từng rất quen thuộc với mình, một giọng nói ấm áp, một thói quen nhỏ bé, một sự hiện diện luôn có đó mà mình nghĩ rằng sẽ chẳng bao giờ đổi thay.

Nhưng rồi, một ngày kia, những điều ấy không còn ở đó theo cách mình mong muốn. Căn nhà vẫn như cũ, nhưng trống trải hơn. Chiếc võng bên cạnh bàn ăn vẫn nguyên vẹn, nhưng người từng ngồi đó nay đã đi xa.

Lúc này, mình mới nhận ra rằng, sự hiện diện không phải lúc nào cũng vĩnh viễn mà nó có thể thay đổi, có thể biến mất, và đôi khi, chúng ta không có cách nào giữ lại.

Khi đó, mình tự hỏi: “Điều đó có thực sự biến mất không, hay chỉ thay đổi cách hiện diện khi mình không còn thấy họ, không còn nghe giọng nói ấy nữa”. Câu hỏi này đeo bám mình trong những khoảnh khắc bất chợt, khi mình vô thức chuẩn bị hai chiếc nón thay vì một, khi bước ngang qua một nơi quen thuộc và chợt dừng lại vì nhớ đến ai đó đã từng đi cùng. Có phải mọi thứ đã thật sự biến mất, hay chỉ chuyển sang một dạng thức mà mình chưa quen với nó.

Và về sau này, mình nhận ra rằng, sự hiện diện không chỉ nằm ở những gì hữu hình, mà còn tồn tại sâu bên trong những điều không thể nhìn thấy. Có những điều không còn ở đây theo cách mình từng biết, nhưng chúng chưa bao giờ thực sự mất đi.

Những điều quan trọng không biến mất, chúng chỉ thay đổi cách ở lại

Những gì thật sự gắn kết với mình không đơn thuần chỉ hiện diện về mặt vật lý. Mà chúng còn len lỏi vào trong ký ức, trong cảm giác, trong những khoảnh khắc rất đỗi đời thường mà mình vô tình bắt gặp:

• Gió không thể thấy, nhưng mình cảm nhận được sự mát lành trên da.

• Một bài hát quen thuộc dù không còn được nghe mỗi ngày, vẫn vang vọng trong tâm trí khi mình nhắm mắt lại.

Cũng như vậy, những điều quan trọng trong đời mình không hẳn là biến mất. Chúng chỉ đổi thay cách hiện diện, từ một hình bóng rõ ràng thành một cảm giác âm thầm nhưng mãnh liệt trong trái tim

Hãy ghi nhớ và cảm nhận theo cách riêng của mình

• Mỗi người có một cách khác nhau để giữ lại những điều quan trọng trong cuộc sống của mình, dù chúng không còn hiện diện theo cách quen thuộc. Có người chọn cách giữ lại một kỷ vật, như một tấm ảnh cũ. Có những thứ tưởng chừng vô tri nhưng lại chứa đựng cả một bầu trời ký ức. Khi chạm tay vào, mình cảm giác như có thể quay ngược thời gian, trở về những khoảnh khắc khi mọi thứ vẫn còn nguyên vẹn.

• Có người lại lưu giữ những điều quan trọng bên trong tâm trí và trái tim. Họ không cần một kỷ vật cụ thể, bởi từng kỷ niệm đã in hằn vào suy nghĩ. Một ngày bất chợt, khi đi qua một nơi thường ghé đến, khi nghe lại một bài hát cũ, hoặc khi nhìn thấy một người xa lạ có bóng lưng giống ai đó, những ký ức ấy lại ùa về. Nó không ồn ào, không dữ dội, mà là một cảm giác nhẹ nhàng như một cơn gió thoảng, nhắc họ nhớ rằng những điều ấy chưa bao giờ mất đi.

• Có người lại vô thức tìm kiếm sự hiện diện của những điều đã mất trong những giấc mơ. Trong mơ, họ lại được nghe thấy giọng nói thân quen, lại nhìn thấy dáng hình đã lâu không gặp. Dù giấc mơ có thể tan biến khi tỉnh dậy, nhưng cảm giác ấm áp mà nó để lại vẫn còn mãi. Đôi khi, họ thậm chí không thể nhớ rõ nội dung giấc mơ, nhưng dư âm của nó vẫn len lỏi vào những ngày sau đó, như một lời nhắc nhở rằng sự kết nối ấy vẫn chưa hề bị cắt đứt.

Dù mỗi người có một cách ghi nhớ khác nhau, nhưng điểm chung là: Những gì quan trọng với chúng ta chưa bao giờ thực sự biến mất. Chúng chỉ đổi cách hiện diện, từ một điều ta có thể chạm vào, thành một điều ta có thể cảm nhận.

Học cách cảm nhận thay vì tìm kiếm

Có những mất mát không thể lấy lại được, nhưng điều đó không có nghĩa là mình phải để bản thân mắc kẹt trong nỗi buồn mãi mãi. Việc tìm kiếm một sự hiện diện đã không còn, dù là một người, một kỷ niệm hay một cảm giác quen thuộc, có thể khiến mình kiệt sức và đau lòng hơn. Nhưng nếu thay vì cố chấp giữ lại, mình học cách cảm nhận sự hiện diện theo một cách khác, mọi thứ có thể trở nên nhẹ nhàng hơn.

1. Viết ra những điều muốn nhớ “biến kỷ niệm thành điều hữu hình trong tâm trí”

Không phải ai cũng giỏi bày tỏ cảm xúc bằng lời nói, nhưng mình nghĩ việc viết ra có thể là một cách giúp mình đối diện và trân trọng những điều quan trọng. Hãy thử viết về một ngày đặc biệt trong quá khứ, về những câu chuyện cũ, hoặc đơn giản là những điều nhỏ bé mà mình sợ một ngày nào đó sẽ phai mờ.

Chẳng hạn, nếu bạn mất đi một người thân yêu, thay vì chỉ giữ mọi ký ức trong đầu, bạn có thể viết một lá thư cho họ, kể rằng bạn nhớ họ ra sao, có điều gì bạn muốn nói nhưng chưa kịp. Không cần ai đọc những dòng ấy, cũng không cần phải là một bức thư hoàn chỉnh. Chỉ cần bạn viết, từng con chữ sẽ giúp bạn hiểu rằng, dù không còn ở đây, nhưng tình cảm của bạn dành cho họ vẫn nguyên vẹn

2. Duy trì những gì khiến bản thân cảm thấy gần gũi

Một người bạn từng nói với mình rằng, sau khi bà bạn ấy qua đời, bạn ấy vẫn tiếp tục làm một điều rất nhỏ: mỗi sáng sớm, bạn ấy đọc vài trang sách vì đó một thói quen từng gắn liền với hai bà cháu. Mặc dù bà không còn ở đó để đọc cùng bạn, nhưng hành động ấy giúp bạn cảm thấy kết nối với bà theo một cách nào đó.

Chúng ta có thể làm điều tương tự với những điều đã từng quan trọng trong cuộc đời mình. Đó có thể là:

• Tưới những chậu cây và hoa mà đã cùng nhau vun trồng

• Đi tập thể dục trên con đường quen thuộc mà hai người từng đi cùng nhau.

• Giữ lại một thói quen từng cùng ai đó thực hiện, dù họ không còn bên cạnh.

Kết nối không nhất thiết phải là sự hiện diện vật lý. Đôi khi, nó chỉ đơn giản là cảm giác rằng dù thế nào đi nữa, một phần của điều đó vẫn ở lại với ta.

3. Biến mất mát thành động lực sống tốt hơn

Có một câu chuyện mình từng đọc về một chàng trai mất mẹ từ khi còn nhỏ. Thay vì để mất mát ấy nhấn chìm mình, anh chọn cách tiếp tục những điều mẹ anh từng làm. Mẹ anh thích nấu ăn, và anh quyết định học nấu những món mà bà từng nấu, rồi chia sẻ với mọi người. Đối với anh, mỗi lần đứng bếp không chỉ là nấu ăn, mà còn là một cách để giữ mẹ ở lại trong cuộc đời mình.

Chúng ta cũng có thể làm điều tương tự. Nếu một người từng truyền cảm hứng cho chúng ta không còn ở bên, bản thân có thể tiếp nối những điều tốt đẹp mà họ để lại. Nếu một giai đoạn đẹp đẽ của cuộc đời đã khép lại, chúng ta có thể biến những kỷ niệm ấy thành động lực để sống tốt hơn trong hiện tại.

• Nếu một người thân từng giúp đỡ người khác, bạn có thể tiếp tục hành động ấy thay họ.

• Nếu bạn từng có một ước mơ nhưng vì lý do nào đó không thể thực hiện, hãy dùng nó làm động lực để không bỏ lỡ những cơ hội khác trong tương lai.

• Nếu bạn từng có một khoảng thời gian hạnh phúc nhưng không thể quay lại, hãy dùng những trải nghiệm ấy để tạo ra khoảnh khắc hạnh phúc mới.

Bản thân những điều ấy không thay thế được những gì đã mất, nhưng chúng giúp ta bước tiếp mà không cảm thấy trống rỗng.

Lời kết

Có những điều ta không thể níu giữ mãi, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng biến mất. Khi ta viết lại những kỷ niệm, duy trì những thói quen kết nối, tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp và học cách cảm nhận thay vì tìm kiếm sự hiện hữu, ta dần nhận ra rằng những điều quan trọng vẫn luôn ở đó, trong trái tim, trong suy nghĩ, và trong cách ta sống mỗi ngày. Bởi lẽ, có những điều không cần nhìn thấy, chỉ cần cảm nhận. Hiểu rằng, điều quan trọng không phải là giữ một thứ hữu hình, mà là cảm nhận sự hiện diện của nó trong chính mình

Tác giả: | Content creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Kỳ lạ là càng lớn chúng ta lại càng dễ đánh mất chính mình. Đánh mất con người thật, tính cách thật, suy nghĩ thật…

Khi lần nữa, một người nào khác hay chính bản thân chúng ta bắt đầu chất vấn rằng "Mình thực sự là ai?" Không phải vai trò xã hội, không phải công việc, không phải danh xưng. Mà là chính bản thể thật sự bên trong chúng ta là ai, thì chúng ta lại bắt đầu cảm thấy hoang mang và sợ hãi.

Mình là Duy Khang, 22 tuổi, đang đứng trước ngưỡng cửa sau tốt nghiệp. Tuy vậy đây không phải là nguyên nhân mình khủng hoảng danh tính, mà đến từ việc mình bắt đầu muốn tự tìm tòi và xây dựng sự nghiệp riêng cho mình.

Sau hơn 2 tháng kể từ ngày mình bắt đầu hành trình trở thành một content creator và có chút biến chuyển, mình đột nhiên bị “chững” lại và bắt đầu có chút hoang mang.

Những mục tiêu mình đặt ra từ trước đó không còn khiến mình hạnh phúc. Mình làm việc, kết nối, nhưng lại không thấy mình thuộc về bất cứ lĩnh vực nào, mình đã hoài nghi mình rất nhiều, cũng từng thử suy xét xem mình từng là người thế nào. Lúc đó, mình nhận ra một sự thật rằng mình chưa hiểu gì về chính mình cả.

Khủng hoảng danh tính, như mình trải qua, giống như một căn phòng tối. Không có lối ra, chỉ có tiếng vọng từ những câu hỏi không lời đáp.

Khủng hoảng danh tính là gì?

Theo mình tìm hiểu, nhà tâm lý học Erik Erikson gọi đây là giai đoạn "khủng hoảng bản sắc" nơi chúng ta đối mặt với câu hỏi về chính mình.

Nhưng trong xã hội hiện đại, áp lực từ công việc, mạng xã hội, và sự kỳ vọng của gia đình làm trầm trọng thêm tình trạng này.

Một nghiên cứu của Đại học Stanford chỉ ra rằng:

• 75% người trẻ trong độ tuổi 20-30 cảm thấy họ đang sống cuộc đời người khác mong muốn, không phải của chính họ.

• Hơn 50% nói rằng họ không thực sự biết mình muốn gì trong cuộc sống.

Trước tiên, nhìn tỉ lệ này thì không chỉ riêng mỗi một mình mình gặp tình trạng khủng hoảng danh tính. Dựa vào 2 trường hợp trên, mình nằm ở trường hợp 2, trong hơn 50% những người này.

Nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ khủng hoảng danh tính nhiều đến vậy có thể đến từ sự thiếu hụt dữ liệu về chính mình. Có thể chúng ta chưa thật sự hiểu rõ những giá trị cốt lõi của bản thân, chưa dành thời gian để tìm kiếm và khám phá những điều thực sự quan trọng đối với mình…

Thiếu sự hụt dữ liệu bản thân khiến chúng ta dễ dàng bị chi phối bởi các yếu tố bên ngoài, mang lại cảm giác thiếu tự tin, cảm thấy yếu kém, dễ Fomo,…càng như vậy chúng ta dễ dàng thỏa hiệp và lựa chọn sống một cuộc đời không hoàn toàn là riêng mình.

Làm thế nào để thoát khỏi khủng hoảng danh tính

Trong giai đoạn mới bắt đầu khủng hoảng danh tính mình thực sự rất stress, có rất nhiều ý kiến tiêu cực tự phán xét chính mình. Mình nghĩ người từng trải qua mới thực sự hiểu cảm giác này.

Có một điều mà mình vẫn giữ được trong lúc ấy là lý trí, cho phép mình lùi lại một bước và nhìn mớ “hỗn độn” đó, nó khiến mình bình tĩnh lại, chấp nhận rằng mình đang phải trải qua một quá trình tất yếu và tập trung vào việc tìm cách để cải thiện thay vì càng lún sâu vào cảm giác đó.

Nếu đổi một góc nhìn khác, khủng hoảng danh tính không phải là dấu chấm hết, mà là cơ hội để chúng mình tái định nghĩa bản thân. Một lần nữa đào sâu và thấu hiểu hơn về con người mình.

Sau khoảng thời gian mình đã trải qua, đây là những cách mà mình đã làm và mình tin bạn cũng có thể thực hiện được với 3 bước sau:

1. Lắng nghe chính mình

Bước đầu tiên đó là “học cách lắng nghe chính mình”. Trong quá trình này, bạn cũng sẽ hiểu rõ hơn về bản thân mình – những giá trị cốt lõi, những mong muốn sâu kín đã bị lãng quên.

Lắng nghe chính mình không phải là một việc làm đơn giản. Nó đụng chạm đến những phần sâu thẳm trong tâm hồn bạn mà đôi khi bạn còn không dám đối diện.

Nhưng cũng chính trong những giây phút tĩnh lặng đó, bạn sẽ tìm thấy những câu trả lời cho những câu hỏi lớn trong cuộc đời.

Tuy vậy, bạn không nên tạo áp lực rằng mình phải tìm được ngay câu trả lời, đôi khi một số câu hỏi cần rất nhiều thời gian để trải nghiệm.

Điều bạn nên làm là học cách sống với những câu hỏi. Cho mình một khoảng không gian để kiên nhẫn lắng nghe, để cảm nhận, và để hiểu mình hơn.

Gợi ý: Mỗi ngày, dành ít nhất 15 phút chỉ để tập suy nghĩ, viết lách hoặc thiền. Đừng cố giải quyết vấn đề ngay lập tức; chỉ cần quan sát cảm xúc và suy nghĩ của mình.

2. Tài liệu hóa hành trình của bạn

“Bạn không phải là những gì người khác nghĩ về bạn, mà là tổng hòa của những trải nghiệm mà bạn đã sống qua”

Một trong những cách mình thường làm khi cảm thấy mất phương hướng là tài liệu hóa dữ liệu về bản thân:

Bắt đầu như thế nào?

➤ Theo dõi cảm xúc và suy nghĩ hàng ngày

• Dành ít nhất 10-15 phút mỗi ngày để ghi lại những gì bạn cảm nhận và suy nghĩ. Điều này giúp bạn nhận diện được cảm xúc, trạng thái tâm lý và sự thay đổi của mình theo thời gian.

• Bạn nên lưu ý về các tình huống hoặc sự kiện khiến bạn cảm thấy đặc biệt vui, buồn, giận dữ, lo lắng… Sau một thời gian, bạn sẽ nhận ra các mẫu hành vi và cảm xúc chung nhất của mình.

➤ Tạo lập những giá trị sống của chính bạn

• Xác định giá trị sống: Viết ra những giá trị mà bạn coi trọng nhất trong cuộc sống, chẳng hạn như gia đình, sự nghiệp, sức khỏe, tự do, sáng tạo, v.v. Việc hiểu rõ giá trị sẽ giúp bạn đưa ra những ưu tiên phù hợp với bản thân.

• Giá trị cốt lõi: Điều gì là quan trọng nhất với bạn? (VD: Sáng tạo, trung thực, cống hiến.)

• Mục tiêu dài hạn: Bạn muốn đạt được điều gì trong 5 năm tới?

• Nguyên tắc sống: Những quy tắc bạn sẽ không bao giờ thỏa hiệp? (VD: Không sống giả dối, không đánh đổi sức khỏe vì tiền bạc.)

➤ Tự đánh giá các kỹ năng và năng lực

• Liệt kê sở thích và đam mê: Viết ra tất cả những sở thích và đam mê của bạn. Hãy suy nghĩ về những hoạt động khiến bạn cảm thấy hứng thú và có động lực.

• Đánh giá kỹ năng hiện tại: Hãy tự liệt kê và đánh giá những kỹ năng mà bạn đã có, từ kỹ năng chuyên môn cho đến kỹ năng mềm như giao tiếp, lãnh đạo, giải quyết vấn đề, tổ chức công việc.

• Nhận xét từ người khác: Nhờ những người bạn tin tưởng (bạn bè, đồng nghiệp, gia đình) đưa ra những nhận xét về điểm mạnh và điểm yếu của bạn. Điều này giúp bạn có cái nhìn khách quan hơn về bản thân.

• Kiểm tra kỹ năng qua các bài kiểm tra: Có nhiều bài kiểm tra kỹ năng trực tuyến miễn phí, ví dụ như bài kiểm tra MBTI (để hiểu về tính cách), StrengthsFinder (để đánh giá điểm mạnh cá nhân), hoặc DISC Assessment (để xác định phong cách giao tiếp và làm việc).

➤ Nhìn lại quá khứ và ghi nhận thành tựu

• Hồi tưởng về quá khứ: Nhìn lại các sự kiện quan trọng trong cuộc sống, đặc biệt là những thành công và thất bại. Hãy suy ngẫm về cách bạn đã đối mặt với những thử thách và điều đó đã giúp bạn trưởng thành như thế nào.

• Liệt kê thành tựu và bài học: Viết ra những thành tựu lớn mà bạn đã đạt được trong công việc, học tập, hay các lĩnh vực khác của cuộc sống. Sau đó, phân tích những bài học bạn học được từ những thành tựu đó và cả từ những thất bại.

Những gợi ý này đóng vai trò như "kim chỉ nam" giúp bạn tìm lại bản thân, ngay cả khi có sự thay đổi. Bạn nên tài liệu hóa cẩn thận về sau bạn sẽ sử dụng rất nhiều trong học tập và công việc nhé.

3. Tìm lại giá trị của chính mình bằng hành động

Bạn nên bắt đầu hành động, ngay cả khi bạn chưa chắc chắn đó có phải là con đường đúng hay không.

Vì theo trải nghiệm cá nhân của mình khi thực sự làm thì bạn mới dò tìm được giới hạn của mình ở đâu, cho dù hành động của bạn chưa mang lại kết quả như mong đợi, bạn cũng sẽ hiểu hơn về bản thân, biết được cái nào hợp với bạn, cái nào không.

Như GS. Phan Văn Trường từng nói “Chúng ta chỉ thực sự tìm thấy mình khi bắt đầu làm một việc gì đó mà thôi”

Nếu bạn muốn thoát khỏi khủng hoảng danh tính, muốn tìm lại con người mình, bạn nên bắt đầu bằng những hành động nhỏ. Dù vây, bạn cũng đừng cố tạo áp lực cho bản thân phải “chín sớm” vì ai cũng sẽ có lộ trình riêng cho chính mình, chỉ cần bạn tiếp tục đi bạn sẽ càng tìm lại được những gì mình đã lãng quên.

Lời kết

Suy cho cùng, khủng hoảng danh tính không phải là điều đáng sợ, mà là lời nhắc nhở bạn cần dành thời gian để khám phá bản thân. Trong quá trình đó, bạn sẽ học được rằng “danh tính không phải là một điểm đến, mà là một hành trình”.

Hãy tự hỏi bản thân: “Mình đã sống thật với chính mình chưa?” Và nếu câu trả lời là chưa, đừng sợ hãi. Bạn luôn có thể bắt đầu lại, và thời điểm tốt nhất là ngay bây giờ.

Tác giả: DuyKhang | Content creator tại Insightful Creations

Share

Đọc thêm:

Vào dịp cuối năm, mới ngày hôm qua mình ngồi vào bàn học vào cuối ngày và vu vơ ngẫm nghĩ rằng thời gian trôi qua thật nhanh, mình được nhận gì và mất gì, đôi khi còn quên cả những điều nhỏ bé xung quanh mà vũ trụ này đã âm thầm mang lại cho mình.

Có lẽ là những tiếng cười từ bạn bè, một bữa cơm gia đình, hay chỉ đơn giản là một khoảnh khắc bình yên trong mùa lạnh rét cuối năm này.

Thật dễ để bỏ quên những khoảnh khắc đáng giá, những điều nhỏ nhặt nhưng lại có ý nghĩa lớn lao mang cho mình cảm giác bình yên và hạnh phúc.

Mình muốn viết bài này, để lưu lại khoảnh khắc mà mình bất chợt nhận ra, và mình nghĩ rằng, việc trở nên nhạy bén hơn với những gì mình nhận được từ cuộc sống.

Đó không chỉ là việc nhìn thấy mà còn là việc thực sự cảm nhận, trân trọng và biết ơn từng trải nghiệm nhỏ, từng khoảnh khắc bình dị.

Nhạy bén với những điều mình có

Trong điều kiện lạnh rét như hiện nay, mình lại cảm thấy nhớ những ngày nắng, những ngày khô ráo không ướt át.

Nhớ cả những ngày, cứ mỗi buổi chiều mình lại đạp xe để vận động thể dục, nhưng vào những ngày gần đây, vì quá rét và điều này cản trở những hoạt động thường ngày của mình.

Những điều rất đỗi quen thuộc hằng ngày, nhưng một vài ngày trở lại đây, mình không thấy được nó nữa.

Nó mang lại cho mình một cái suy nghĩ, mình nhớ rằng mình đã nhận được những gì, và khi mình tạm ngưng nhận những điều thường ngày, tự mình lại cảm thấy khô khan.

Hoá ra trước giờ, mình nhận được rất nhiều điều.

Ánh nắng sớm mai mà mình thường sợ bị đen da, mình trốn tránh ánh nắng, mình không biết trân trọng,… có rất nhiều thứ mình được nhận hằng ngày, mà mình chỉ toàn quên đi nó, mình coi thường, không để ý.

Khi bản thân không được thực hiện những thói quen hằng ngày nữa, thì mình lại cảm thấy trân quý những thứ nhỏ nhặt ấy.

“Nhận thức là bước đầu tiên để cảm nhận được đầy đủ”

Mình biết rằng sự nhạy bén với những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống chính là cách đầu tiên để cảm nhận hạnh phúc.

Khi mình thực sự chú ý và trân trọng những điều đơn giản như một buổi sáng trong lành hay một lời động viên từ bạn bè, cảm giác bình yên sẽ tự nhiên xuất hiện.

Mỗi ngày mình đều cảm thấy giàu có, vì mình nhận được rất nhiều thứ từ vũ trụ.

Thực tập quan sát

1. Thực hành chánh niệm (Mindfulness)

Chánh niệm nghe có vẻ to tát, nhưng thực ra nó rất đơn giản.

Đó chỉ là việc chúng ta tập trung vào hiện tại, không để tâm trí chạy theo những lo lắng về tương lai hay nuối tiếc quá khứ.

Ví dụ, buổi sáng khi ngồi uống một tách cà phê hay trà hoặc một cốc nước lọc, bạn chỉ cần chú ý đến mùi hương, vị đắng ngọt và cảm giác khi ly trà chạm vào tay. Bạn đã bao giờ làm điều này chưa?

Nếu chưa, bạn có thể thử.

Tạo thói quen dừng lại một chút mỗi ngày để nhận biết những gì đang diễn ra, mình tin rằng bạn sẽ thấy cuộc sống dễ chịu hơn rất nhiều.

2. Trân trọng và biết ơn những điều nhỏ bé

Mình thường nghĩ những điều to lớn mới quan trọng, nhưng thực ra, những điều nhỏ nhặt lại là thứ làm nên cuộc sống.

Một cái hỏi thăm những người bạn, một buổi chiều yên bình sau ngày dài, hay chỉ đơn giản là một bữa cơm với người thân yêu.

Tất cả đều đáng để trân trọng, mình thường viết lại những điều tích cực mình trải qua trong ngày, dù là nhỏ bé nhất, như cách để nhắc nhở bản thân biết ơn.

Bạn cũng có thể thử, chỉ cần ghi ra 3 điều khiến bạn mỉm cười mỗi ngày, và dần dần, bạn sẽ thấy tinh thần biết ơn được xây dựng tự nhiên.

3. Đối mặt với thử thách bằng sự bình tĩnh và chấp nhận

Cuộc sống không phải lúc nào cũng suôn sẻ, sẽ có những lúc mọi thứ không theo ý muốn, nhưng đó cũng là lúc để mình học hỏi và trưởng thành.

Thay vì bị cuốn vào cảm giác thất vọng hay lo lắng, hãy nhạy bén với những gì bạn có thể học được từ thử thách đó.

Mỗi khó khăn đều mang lại một bài học, một cơ hội để phát triển. Chỉ cần giữ bình tĩnh và chấp nhận, bạn sẽ vượt qua mọi thứ dễ dàng hơn.

Kết nối cảm xúc: xây dựng mối quan hệ ý nghĩa

1. Sự kết nối và chia sẻ cảm xúc với người khác

Ở tuổi 16-21, các mối quan hệ bạn bè, gia đình là một phần không thể thiếu của cuộc sống.

Mình và bạn đều biết rằng những mối quan hệ này giúp ta cảm thấy được yêu thương và hỗ trợ, nhưng bạn đã bao giờ thử lắng nghe và cảm nhận cảm xúc của người khác một cách chân thành chưa?

Đôi khi, chỉ cần mình dừng lại một chút, lắng nghe câu chuyện của một người bạn, hoặc quan sát cách họ thể hiện cảm xúc, mình sẽ hiểu họ hơn rất nhiều.

Việc này nó mình giúp xây dựng mối quan hệ bền vững, tìm được người đồng điệu.

2. Đồng cảm với bản thân và người khác

Mình nghĩ đồng cảm không chỉ là hiểu người khác, mà còn là hiểu chính bản thân mình.

Bạn cần lắng nghe cảm xúc của chính mình và tôn trọng chúng. Khi bạn hiểu được cảm giác của mình, bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc kết nối và thông cảm với người khác.

Điều này đã giúp mình duy trì các mối quan hệ tốt đẹp và cảm thấy hòa hợp hơn.

Lời kết

Những điều nhỏ bé trong cuộc sống đôi khi lại là những thứ quý giá nhất mà chúng ta dễ dàng bỏ qua.

Khi bạn trở nên nhạy bén hơn với những điều bạn nhận được, từ một buổi sáng bình yên, một nụ cười từ người lạ, gia đình, bạn sẽ nhận ra hạnh phúc không phải là điều xa vời.

Nó nằm ngay trong từng khoảnh khắc hàng ngày.

Nhận thức được và trân trọng những điều này sẽ giúp bạn cảm thấy bình yên và cân bằng hơn trong cuộc sống.

Bây giờ là lúc bạn thử áp dụng những gì mình đã chia sẻ.

Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ thôi, như ghi lại ba điều mà bạn cảm thấy biết ơn vào mỗi tối, hoặc thử thực hành mindfulness bằng cách tập trung hoàn toàn vào những gì bạn đang làm, dù chỉ trong vài phút.

Ngoài ra, hãy dành thời gian quan sát và cảm nhận những gì đang diễn ra xung quanh, từ cảm giác khi cầm một ly trà ấm đến một bữa ăn mà bạn chuẩn bị cho gia đình của mình.

Tác giả: Bích Ngọc | Content Creator tại Insightful Creations

Leave a comment

Bạn có thể tham khảo bài viết khác về những chia sẻ giúp bạn phát triển chính mình:

Tuy nhiên, đến bây giờ, khi chỉ còn một vài ngày nữa là bước vào năm 2025, những mục tiêu ấy của mình vẫn còn dang dở. Và khi không đạt được, cảm giác thất bại bắt đầu len lỏi vào trong mình.

Đó là lúc mình phải đối diện với một thực tế mà nhiều người cũng gặp phải: đôi khi, những mục tiêu ấy không thành hiện thực. Vậy liệu không đạt được mục tiêu có phải là thất bại không?

Khi mục tiêu dường như quá xa vời

Bắt đầu năm mới với đầy hứng khởi, mình có thể đã vạch ra những mục tiêu rõ ràng. Nhưng sau một thời gian, có lẽ mình bắt đầu cảm thấy như mình không tiến bộ, hoặc thậm chí đang lùi lại. Cảm giác thất bại xuất hiện khi mục tiêu có vẻ quá lớn hoặc cách tiếp cận không thực tế khiến mình dễ dàng bỏ cuộc. Đó là một trong những pain point lớn nhất của mình khi thiết lập mục tiêu: cảm giác bị choáng ngợp và thiếu phương hướng.

Chẳng hạn, mình từng đặt mục tiêu cho năm 2024 của mình là hoàn thành 5 mục tiêu lớn. Tuy nhiên, khi nhìn lại, mình chỉ đạt được 2/5. Ban đầu, mình cảm thấy rất buồn và tự hỏi liệu mình đã thất bại hay không. Nhưng khi xem lại những bức ảnh trong năm, mình nhận ra rằng những trải nghiệm tuyệt vời mình đã có lại vô cùng ý nghĩa. Dù không đạt được tất cả mục tiêu, nhưng những chuyến đi, những khoảnh khắc bên gia đình và bạn bè vẫn là những giá trị mình sẽ không bao giờ có lại được nếu không thử. Chính hành trình đã mang lại cho mình nhiều kỷ niệm đẹp và bài học quý giá hơn bất kỳ thành công nào.

Cảm giác không hoàn thành mục tiêu không có nghĩa là thất bại. Nó chỉ là một phần của hành trình, giúp mình nhận ra rằng những điều quan trọng không chỉ nằm ở đích đến mà còn là những khoảnh khắc quý giá trên đường đi.

Thực tế là không phải tất cả mọi mục tiêu đều có thể đạt được ngay lập tức

Một trong những vấn đề mà nhiều người gặp phải khi đặt mục tiêu là việc không chấp nhận rằng một số mục tiêu cần có thời gian và sự kiên nhẫn. Đặt ra những mục tiêu lớn mà không có kế hoạch chi tiết và cách tiếp cận thực tế sẽ dẫn đến cảm giác thất vọng khi không đạt được ngay. Có thể mình đã thử giảm cân trong vài tuần nhưng lại không thấy kết quả như mong đợi, khiến mình cảm thấy như mình đang thất bại. Tuy nhiên, thất bại không phải là việc không đạt được mục tiêu ngay lập tức. Thất bại thật sự chỉ đến khi mình từ bỏ nỗ lực, khi mình ngừng học hỏi và cố gắng.

Mình nhớ khi tham gia kỳ thi Olympic Vật lý sinh viên Toàn quốc với mục tiêu giành giải Nhất. Nhưng kết quả cuối cùng chỉ là giải Khuyến khích. Lúc đó, mình đã khóc rất lâu vì không thể chấp nhận rằng mình đã không đạt được mục tiêu cao nhất. Tuy nhiên, khi suy nghĩ lại, mình nhận ra rằng mình đã học được rất nhiều trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi, từ cách quản lý thời gian, cho đến cách xử lý áp lực. Những điều này đã giúp mình trưởng thành hơn và sẵn sàng cho những thử thách tiếp theo trong cuộc sống.

Mục tiêu có thể không đạt được ngay lập tức, nhưng điều quan trọng là mình không từ bỏ. Mỗi bước tiến dù nhỏ bé cũng là một phần của hành trình, và nếu mình kiên trì, thành công cuối cùng sẽ đến.

Đôi khi, mục tiêu cần phải thay đổi

Trong quá trình thực hiện mục tiêu, mình có thể nhận ra rằng mục tiêu ban đầu không còn phù hợp với mình nữa. Có thể những mục tiêu ấy không còn tạo ra động lực như trước, hoặc mình nhận thấy rằng có những điều quan trọng hơn cần tập trung. Đó là lúc mình cần linh hoạt và điều chỉnh mục tiêu để phù hợp với nhu cầu và tình huống hiện tại của mình.

Chẳng hạn, mình đã từng rất mong muốn tăng cường sức khỏe qua việc tập luyện thể thao, nhưng sau một thời gian, mình nhận ra rằng điều mình thực sự cần là sự cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi. Thay vì coi đó là thất bại, mình có thể điều chỉnh mục tiêu để hướng đến một cách sống lành mạnh hơn mà vẫn phù hợp với cuộc sống của mình.

Việc điều chỉnh mục tiêu không đồng nghĩa với việc từ bỏ, mà là một phần của quá trình trưởng thành và sự phát triển bản thân. Điều này cho thấy mình đang tự nhận thức được bản thân, nhu cầu và những thay đổi trong cuộc sống. Quan trọng là mình không ngừng tiến về phía trước.

Bài học từ hành trình, không phải chỉ là đích đến

Mục tiêu là những gì mình hướng tới, nhưng hành trình mới là thứ thực sự quan trọng. Nếu bạn không đạt được mục tiêu trong năm 2024, thay vì cảm thấy thất vọng, hãy nhìn lại những gì mình đã học được từ quá trình đó: khả năng kiên trì, cách bạn vượt qua khó khăn và cách bạn có thể thích ứng với thay đổi. Những bài học này sẽ giúp mình thành công trong những mục tiêu tiếp theo, dù chúng có thể không giống những gì mình đã đặt ra lúc đầu.

Hành trình chính là nơi mình học được cách vượt qua những thử thách, cách phát triển bản thân và khả năng chấp nhận sự thay đổi. Cuộc sống là một chuỗi những bài học và mỗi thất bại, dù nhỏ, đều là một cơ hội để mình phát triển. Những bài học này sẽ là hành trang quan trọng giúp mình xây dựng tương lai và tiếp tục đạt được những mục tiêu mới.

Vì vậy, mình nghĩ rằng không đạt được mục tiêu trong năm 2024 không phải là thất bại. Đó chỉ là một phần của hành trình và là cơ hội để mình nhìn nhận lại bản thân, học hỏi và trưởng thành hơn. Quan trọng nhất là mình tiếp tục sống trọn vẹn và đừng bao giờ ngừng cố gắng.

Tác giả: Thanh Bình | Content Creator tại Insightful Creations

Những năm học cấp 2, mình mang một nhận thức rằng điểm số quyết định phần lớn sự thành công của mình trong tương lai, có lẽ vì vậy mà bản thân mình cảm thấy rất sợ khi nhìn thấy mình điểm thấp,

Đến kì thi cuối cấp 2, khi nghe còn thiếu 0.1 mình đã đạt được học sinh tiên tiến mình không kìm được nước mắt mà cuối mặt xuống bàn và khóc, mình nghĩ mình đã “thất bại”…

Hình ảnh cậu bé năm đó được cả lớp xin thêm 0.1 để đạt được ước nguyện vẫn còn như in trong tâm trí mình. Tuy điểm không thể thêm, nhưng trong hành trình của mình đã là một màu sắc rực rỡ.

Mình từng nghĩ điểm số quyết định con người. Nhưng lớn dần, trải qua nhiều thứ hơn, va vấp với cuộc sống mình bỗng nhận ra “điểm” đúng như tên gọi của nó, nhưng theo một cách khác là “thời điểm” - không có nghĩa rằng mình sẽ mãi ở một chỗ.

Mình nhận ra rằng những cột mốc mà mình đạt được có thể nằm lại ở quá khứ, nhưng sự phát triển không bao giờ dừng lại, nó là một quá trình vô tận, giống như việc chơi một trò chơi mà không có chiến thắng cuối cùng.

Điều này nghe có vẻ mệt mỏi, nhưng nó thực sự mang lại cho mình một cách tiếp cận hoàn toàn khác. Mỗi ngày đều là một cơ hội mới để tốt hơn một chút, một phần trăm thôi cũng đủ. Và với tư duy này, mình bắt đầu cảm thấy nhẹ nhàng hơn trong việc học hỏi, phát triển và tích lũy giá trị cho bản thân.

Khái niệm về "trò chơi vô tận"

Trong cuốn sách Infinite Game của Simon Sinek, ông đã đề cập đến khái niệm về hai loại trò chơi: trò chơi có hạn và trò chơi vô hạn. Trò chơi có hạn là khi chúng ta biết rõ người chiến thắng và mục tiêu cuối cùng.

Nhưng trong cuộc sống và sự phát triển bản thân, trò chơi này không bao giờ dừng lại. Ta không thể "thắng" sự phát triển, ta chỉ có thể trở nên tốt hơn từng ngày. Với tư duy này, việc phát triển bản thân không còn là một cuộc đua ngắn hạn, mà mình nghĩ là một hành trình dài hạn, nơi mỗi bước tiến nhỏ đều có giá trị.

Trò chơi vô tận luôn cần có “đồng minh”

Đến bây giờ mình mới thấu hiểu câu đời người có 3 tam bảo “Thầy tốt - Sách tốt - Bạn tốt”. Phát triển bản thân không phải là một cuộc hành trình đơn độc. Nếu bạn có một cộng đồng hỗ trợ, nơi có thầy và bạn tốt, việc phát triển sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Một nghiên cứu từ Đại học Harvard cho thấy rằng những người có sự gắn kết và hỗ trợ từ cộng đồng thường kiên trì và thành công hơn trong việc đạt được mục tiêu cá nhân.

Mình tìm kiếm cộng đồng từ năm 2 đại học, một người chị có theo dõi mình trên social nhắn cho mình nói rằng “Khang dạo này khác lắm đấy, chị thấy Khang suy nghĩ sâu sắc hơn và trưởng thành hơn trước nhiều lắm”.

Trong khoảng chỉ hơn 6 tháng có vẻ mình đã thay đổi rất nhiều, mình cũng bất ngờ nhìn lại, “ừ thì thay đổi thật, hóa ra mình vẫn đang phát triển”.

Mình nhận thấy, sự thay đổi tích cực ấy đến từ việc mình có cơ hội được tham gia cọ sát và học tập những dự án thật, được hướng dẫn từ người mentor, được kết nối và networking bạn bè cùng tần số…, đó là những gì mình nhận được trong thời gian qua và nó giúp mình thày đổi.

Nếu xem hành trình phát triển là một trò chơi vô tận vậy tìm kiếm sự hướng dẫn mentor và động lực từ những người đồng đội là điều cần thiết. Và thật may mắn nếu bạn tìm thấy trong một cộng đồng, theo cảm nhận của mình đó sẽ là một hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Nguyên tắc 1% tích lũy trong trò chơi vô tận

Mình từng mắc bẫy dễ chán nản khi không thấy kết quả ngay lập tức từ những nỗ lực cá nhân. Thú thật, mình đã mấy lần “up and down”, đã nhiều lần thực sự không biết phải làm gì tiếp, cảm giác như đi trong đêm, chẳng biết nên tiến hay nên lùi.

Mình hiểu cảm giác này và hơn hết mình may mắn để có thể đồng thời hiểu được “những thành quả lớn lao không thể đạt được một cách dễ dàng”, tuy có vẻ đơn giản nhưng đây là bài học lớn mà phải nếm đủ nhiều mình mới có thể cảm nhận được.

Cá nhân mình cũng đã áp dụng nguyên tắc này trong công việc sáng tạo và phát triển bản thân. Mỗi ngày, mình cố gắng hoàn thiện thêm một chút, có thể là viết tốt hơn, nghiên cứu sâu hơn, hoặc đơn giản là học hỏi một kỹ năng mới.

Share

Kết quả không đến ngay lập tức, nhưng theo thời gian, sự tiến bộ dần dần đã đưa mình đến những bước tiến dài hạn và bền vững. 1% tích lũy trong trò chơi vô tận cũng giúp bạn lãi kép lên gấp nhiều lần, vì khi góc nhìn càng mở rộng, sẽ giúp bạn nhìn thấy càng nhiều cơ hội.

Tự học- Cốt lõi trong trò chơi vô tận

Tự học là một kỹ năng cốt lõi không thể thiếu trong trò chơi vô tận, khi kiến thức luôn đổi mới và phát triển liên tục. Khả năng tự học giúp mình linh hoạt và thích nghi nhanh chóng với bất kỳ thay đổi nào trong công việc và cuộc sống. Mình luôn khuyến khích việc chủ động tìm hiểu và nghiên cứu mọi vấn đề từ nhiều nguồn khác nhau để có cái nhìn toàn diện.

Tự học không chỉ dừng lại ở việc nhận diện vấn đề mà còn cố gắng phân tích sâu hơn, tìm ra giải pháp thực tiễn để áp dụng vào công việc và cuộc sống.

Khả năng này giúp mình không bị bó buộc vào những lối mòn tư duy và luôn tìm cách tối ưu hóa mọi hoạt động của bản thân.

Bắt tay vào hành động - keyword cốt lõi trong tự học. Tự học hiệu quả nhất là hành động. Đừng chờ đến khi bạn có mọi điều kiện hoàn hảo mới bắt đầu. Mình phải học cách chấp nhận rằng đôi khi làm không hoàn hảo vẫn tốt hơn là không làm gì cả. Mọi hành động nhỏ, dù chỉ 1% đều đưa mình đến gần mục tiêu hơn.

Subscribe now

Lời kết

Sự phát triển bản thân không phải là đích đến, mà là một hành trình không bao giờ kết thúc. Việc xem hành trình phát triển như Infinite Game sẽ giúp bạn duy trì động lực và không bị choáng ngợp bởi những mục tiêu quá lớn.

Kiên nhẫn xây dựng cho mình một tinh thần tự học, tìm kiếm cộng đồng tích cực hỗ trợ là yếu tố giúp bạn đi xa hơn trên con đường này.

Nếu bạn cảm thấy chán nản hoặc mất phương hướng trong quá trình phát triển bản thân, hãy nhớ rằng, chỉ cần cải thiện từng chút một, theo thời gian, những nỗ lực nhỏ sẽ cộng dồn thành kết quả to lớn.

"Success is the sum of small efforts, repeated day in and day out." – Robert Collier

Tạm dịch: Thành công là tổng của những nỗ lực nhỏ bé, lặp lại ngày qua ngày.

Tác giả: DuyKhang | Content creator tại Insightful Creations

Mình đã tự tìm tòi trong lĩnh vực content creator hơn 1 năm. Ban đầu mình hoàn toàn chẳng biết content là gì, cho đến việc viết bài, xây kênh và hơn thế nữa…

Đến hiện tại, khi vững chãi hơn và có dịp nhìn lại chặng hành trình của bản thân. Mình nhận ra bài học lớn nhất mình đã vô tình học được, đó là “mọi sự tiến bộ đều đến từ việc chấp nhận việc sai như một phần tất yếu của hành trình và tài liệu hóa chúng lại như một phần tài sản quý giá”

Trong bài viết này, mình muốn chia sẻ với các bạn một cách tiếp cận thực tế và cụ thể để biến sai lầm thành công cụ mạnh mẽ giúp chúng mình tiến về phía trước.

1. Hành động liên tục và sửa sai – Cách tiếp cận phát triển bền vững

Mình đã từng loay hoay trong việc tìm kiếm sự hoàn hảo, luôn lo sợ rằng chỉ một sai lầm nhỏ thôi cũng có thể phá hỏng mọi cố gắng…

Nếu chúng mình nhìn rộng hơn, các bậc vĩ nhân trong quá khứ, có ai không sai hàn ngàn lần để đổi lấy một lần đúng.

Như Thomas Edison từng nói: Tôi chưa bao giờ thất bại. Tôi chỉ tìm ra 10.000 cách không hiệu quả.

Điều quan trọng mà mình học được là việc không ngừng thử nghiệm, dám sai và rút kinh nghiệm từ những sai lầm đó.

Hành động liên tục cũng giúp chúng mình không bị mắc kẹt trong việc phân vân lựa chọn hướng đi, những suy nghĩ chỉ hiện hữu trong đầu. Thay vào đó, nó giúp mình nhanh chóng khám phá ra điều gì hiệu quả và điều gì không, từ đó sửa chữa và cải thiện quy trình.

Hãy nghĩ về những hành động của bạn như một chuỗi các bước đi nhỏ, mỗi bước có thể không hoàn hảo nhưng chắc chắn đang dẫn bạn đến gần hơn với mục tiêu.

2. Tài liệu hóa và hệ thống hóa – Chìa khóa để tạo ra kết quả dài hạn

Mình muốn nhấn mạnh quan điểm “sai là một điều tốt”, tuy nhiên nếu chúng mình chỉ sai mà không đúc rút được bài học, sai nhưng không tìm hiểu nguyên nhân vì sao mình sai, thì cái sai này có thể mang đến cho bạn sự tổn thương, dù cố gắng cách mấy thì kết quả có thể cũng chẳng hề thay đổi.

Vì vậy mình luôn khuyến khích bạn nên Tài liệu hóa - Hệ thống hóa những gì bạn đã học được từ từng sai lầm giúp biến chúng thành tài sản tri thức lâu dài.

Mặt khác, nếu chỉ hành động mà không lưu lại những gì bạn đã làm, bạn sẽ không thể nhìn thấy quá trình phát triển của mình, không thể phân tích để rút ra bài học hay cải thiện trong tương lai.

Mình khuyến khích bạn nên tập thói quen ghi chú lại các bước đã làm, những khó khăn bạn gặp phải, và cách giải quyết. Điều này giúp bạn tối ưu hóa quy trình và tránh việc phải lặp lại những sai lầm cũ.

Khi đã có hệ thống tài liệu rõ ràng, bạn có thể tiết kiệm thời gian hơn khi phải đối mặt với các tình huống tương tự, bởi vì bạn đã có giải pháp từ trước đó.

Subscribe now

3. Năng lực hành động – Tạo ra kết quả thực tế từ những bước đi nhỏ

Mình từng chỉ dừng ở việc học, “biết nhưng không biết”, đơn thuần chỉ học ở dạng lý thuyết mà thiếu khả năng biến những gì mình học thành thực tế (năng lực hành động). Đúng hơn là học nhưng không tiêu hóa, học thuộc…

Mình may mắn nhận ra điều này, và mình chỉ thực sự nhận ra khi thấy bạn thân mình chưa làm được gì “hữu hình” cả. Năng lực hành động không có, với mình cũng chẳng khác gì người không học.

Không ai có thể thành công nếu chỉ ngồi và chờ đợi. Việc hành động là cách duy nhất để chúng mình có thể tạo ra kết quả, lúc đó mới được gọi là có học thức.

Nhưng điều quan trọng hơn là cách chúng ta hành động – liệu những hành động đó có được tối ưu hóa và mang lại hiệu quả cao nhất? Sự trăn trở mỗi khi làm việc, cho thấy một sự chú tâm và nghiêm túc khi hành động.

Không chỉ dừng lại ở hành động ngẫu nhiên mà bạn nên biết phân tích và cải thiện từng bước đi. Xem xét lại quy trình và xem mình có thể cải thiện chỗ nào. Những thay đổi nhỏ nhưng được thực hiện liên tục sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong dài hạn.

4. Giải pháp cụ thể – Làm sao để hành động hiệu quả và liên tục?

Để duy trì việc hành động liên tục và hiệu quả, mình đã phát triển một hệ thống cá nhân gồm ba bước:

• Lập kế hoạch ngắn hạn: Mỗi ngày, mình dành 10-15 phút để lên danh sách những việc cần làm, tập trung vào các hành động nhỏ nhưng có tính liên kết.

• Hành động ngay: Sau khi có kế hoạch, mình không để thời gian trôi qua vô ích mà bắt tay vào thực hiện ngay. Điều này giúp tạo đà cho những bước tiếp theo.

• Tài liệu hóa và cải thiện: Cuối ngày, mình dành thời gian để ghi lại những gì đã làm, những gì học được, và làm thế nào để cải thiện vào ngày hôm sau.

Hãy luôn hành động với mục tiêu rõ ràng, nhưng cũng đừng quá áp lực về kết quả ngay lập tức, như mình đã nói “hãy xem việc sai là một phần tất yếu của quá trình bạn phát triển”.

Quan trọng là bạn xây dựng được thói quen hành động. Sau đó hãy tập trung vào việc cải thiện từng bước, tối ưu từng chi tiết nhỏ trong quy trình làm việc và Tài liệu hóa - Hệ thống hóa chúng lại. Điều này sẽ giúp bạn xây dựng năng lực hành động mạnh mẽ và tạo ra kết quả đáng kể từ những việc nhỏ nhất.

Share

Lời kết

Không có con đường nào đến thành công mà không có sai lầm. Quan trọng là bạn biết cách Tài liệu hóa và Hệ thống hóa những sai lầm đó, biến chúng thành kinh nghiệm quý báu. Mỗi hành động nhỏ, mỗi lần sửa sai là một bước tiến gần hơn tới mục tiêu của chính mình.

Nếu bạn đang cảm thấy loay hoay và thiếu động lực, hãy bắt đầu từ những bước nhỏ nhất. Hành động liên tục, ghi chép lại, và cải thiện từng chút một – đó là cách để tạo ra kết quả bền vững và mang lại giá trị lâu dài.

Tác giả: DuyKhang | Content creator tại Insightful Creations

➤ Nếu các bạn, anh, chị đã hoặc đang tìm kiếm một lộ trình hỗ trợ tái định vị và nâng cấp thương hiệu cá nhân, thì có thể tham khảo chương trình đồng hành 1:1 "RebrandYou System"

TÌM HIỂU NGAY

Đôi khi, chúng ta chấp nhận làm thêm việc, giúp đỡ mọi người xung quanh nhưng quên mất rằng bản thân cũng cần nghỉ ngơi. Điều này đặc biệt đúng với mình, người luôn bị cuốn vào áp lực học tập và cả mạng xã hội. Khi không biết cách thiết lập ranh giới, mình dễ bị quá tải và mất phương hướng.

Thực ra, việc đặt ra ranh giới lành mạnh không hề ích kỷ, đó là cách để mình bảo vệ sức khỏe tinh thần, duy trì cân bằng trong cuộc sống, và quan trọng hơn, tạo nền tảng chắc chắn cho sự phát triển lâu dài của mình.

1. Tại sao mình gặp khó khăn trong việc thiết lập ranh giới?

Mình và phần lớn các bạn đều lớn lên trong thời đại mà mạng xã hội gần như trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống. Đối với mình, việc luôn phải có mặt trên các nền tảng này, phải thích nghi và chiều lòng người khác có thể khiến việc thiết lập ranh giới trở nên khó khăn. Bạn có bao giờ cảm thấy rằng chỉ cần "biến mất" một chút thôi sẽ có thể bị bỏ lại phía sau không? Mình nghĩ đó là áp lực vô hình mà đã vô tình đặt lên cho bản thân.

Ngoài ra, việc sợ mình bị từ chối hoặc bỏ rơi cũng khiến mình ngại ngùng khi từ chối người khác. Đa số chúng ta đều sợ bị cô lập hoặc không được yêu thương, đúng không? Nhưng việc luôn nói "có" mà quên mất nhu cầu của bản thân sẽ chỉ làm mình ngày càng mệt mỏi hơn. Thêm vào đó, văn hóa "hustle" làm việc không ngừng nghỉ và thành công ngay lập tức, cũng khiến mình khó cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Mọi người đều nhắc nhở chúng ta phải nỗ lực hết mình, nhưng ít ai nói về việc chúng ta phải đặt ra giới hạn để giữ gìn sức khỏe tinh thần.

2. Hiểu đúng về ranh giới cá nhân lành mạnh

Ranh giới cá nhân có thể hiểu đơn giản là những giới hạn mà bạn đặt ra cho chính mình trong các mối quan hệ, công việc, và cả với chính bạn. Nó giống như một cái "hàng rào" vô hình, giúp bạn biết được khi nào mình cảm thấy thoải mái và khi nào thì cần bảo vệ không gian riêng của mình.

Vậy khi nào bạn cảm thấy bản thân được thoải mái? Mình nghĩ rằng, bạn sẽ cảm thấy thoải mái khi mọi thứ xung quanh không khiến bạn bị căng thẳng, bạn có thời gian cho bản thân và những gì bạn đang làm mang lại niềm vui, sự thư giãn. Điều này có thể xảy ra khi bạn cảm thấy mình hoàn toàn kiểm soát được thời gian, công việc, và các mối quan hệ. Đó là những lúc bạn không bị áp lực từ người khác hoặc từ xã hội, và bạn cảm nhận được sự cân bằng.

Còn khi nào cần bảo vệ không gian riêng? Đó là khi bạn cảm thấy bị quá tải, mệt mỏi, hoặc khi những đòi hỏi từ bên ngoài bắt đầu xâm phạm đến thời gian, năng lượng và cảm xúc của bạn. Nếu bạn thấy mình liên tục phải làm hài lòng người khác mà không còn thời gian cho chính mình, đó là lúc bạn nên đặt ra ranh giới. Khi bạn nhận ra rằng việc dành thời gian cho bản thân không chỉ giúp bạn thư giãn mà còn tạo điều kiện để bạn phát triển, thì việc bảo vệ không gian riêng chính là bảo vệ sức khỏe tinh thần của mình.

Điều mà nhiều bạn có thể hiểu nhầm trong việc đặt ranh giới đồng nghĩa với việc trở nên ích kỷ. Thực tế, mình thấy rằng thiết lập ranh giới là một hành động để bảo vệ sức khỏe tinh thần, không phải là việc khép mình hay xa lánh người khác. Bạn đang tự chăm sóc bản thân bằng cách tập trung vào điều quan trọng nhất, là phát triển cá nhân và giữ gìn năng lượng của mình.

Subscribe now

3. Những bước cụ thể để thiết lập ranh giới lành mạnh

Bước 1: Nhận thức vấn đề:

Tự đặt câu hỏi “Bạn đã bao giờ cảm thấy kiệt sức vì phải làm hài lòng tất cả mọi người chưa?” Đó là dấu hiệu cho thấy ranh giới của bạn đang bị xâm phạm. Khi không có đủ thời gian cho bản thân, dễ thấy bạn bắt đầu cảm thấy bực bội, căng thẳng, hoặc thậm chí là thất vọng với chính mình. Đây là lúc bạn cần dừng lại và nhìn nhận rõ hơn về những giới hạn mình cần thiết lập.

Bước 2: Biết được giới hạn của bản thân

Bạn cần tự hỏi mình: Điều gì khiến mình cảm thấy thoải mái và điều gì khiến mình căng thẳng? Có những yêu cầu hay áp lực nào mà bạn cảm thấy không thể đáp ứng được không? Nếu bạn thường xuyên bị lấn thời gian cá nhân bởi những yêu cầu không cần thiết, hãy đặt ra giới hạn rõ ràng. Ví dụ, bạn có thể giới hạn giờ làm việc hoặc học tập, không để những việc ngoài giờ ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi của mình.

Bước 3: Giao tiếp ranh giới một cách hiệu quả

Khi đã xác định được ranh giới, điều quan trọng là phải giao tiếp chúng một cách rõ ràng và tự tin. Đừng ngại nói lên nhu cầu của mình. Ví dụ, thay vì nói: "Tôi không muốn giúp bạn," bạn có thể nói: "Tôi cần thời gian để hoàn thành công việc của mình, mình không thể nhận thêm việc vào lúc này." Bằng cách này, bạn không chỉ bày tỏ được cảm xúc của mình mà còn tránh làm người khác tổn thương.

Bước 4: Kiên trì với ranh giới đã đặt ra

Dù ban đầu mình có thể gặp khó khăn, nhưng mình biết bản thân cần phải kiên trì với những giới hạn mà mình đã đặt ra. Có thể người khác sẽ không hiểu ngay lập tức, nhưng khi mình kiên định, họ dần dần tôn trọng quyết định của mình. Điều quan trọng là đừng vì ngại ngần hay sợ mất lòng mà từ bỏ ranh giới của mình.

4. Lợi ích của việc thiết lập ranh giới lành mạnh

Thiết lập ranh giới giúp cải thiện sức khỏe tinh thần của bạn bằng cách giảm bớt căng thẳng và cảm giác bị quá tải. Khi bạn có không gian và thời gian riêng cho bản thân, bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc học hỏi, trau dồi kỹ năng, và đạt được mục tiêu cá nhân.

Không chỉ vậy, việc duy trì ranh giới còn giúp các mối quan hệ trở nên tôn trọng và cân bằng hơn. Khi bạn và người khác hiểu rõ giới hạn của nhau, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng và thoải mái hơn.

Lời kết

Thiết lập ranh giới lành mạnh chính là cách duy nhất để mình và bạn bảo vệ bản thân và tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống. Không có gì sai khi nói "không" hãy dành thời gian cho chính mình. Đây là cách giúp bạn tránh xa khỏi áp lực, bảo vệ sức khỏe tinh thần, và có nhiều năng lượng hơn để phát triển bản thân.

Bắt đầu từ những bước nhỏ thôi: từ chối một yêu cầu không cần thiết hoặc dành một ngày cuối tuần chỉ để nghỉ ngơi mà không cảm thấy tội lỗi. Ranh giới không phải để tách bạn ra khỏi thế giới, mà là giúp bạn sống đúng với chính mình, không bị cuốn vào những điều không cần thiết.

Hôm nay, bạn có thể dành thời gian lắng nghe cảm xúc của mình, biết đâu bạn sẽ phát hiện ra điều gì đó quan trọng đang cần được bảo vệ.

Tác giả: | Content Creator tại

➤ Tham gia cộng đồng riêng tư miễn phí “Creator System” trên Facebook để:

• Thực hành và kết nối với những người có mục tiêu chung: “Xây dựng thương hiệu cá nhân, thông qua hệ thống hóa hành trình phát triển bản thân.”

• Nhận tài liệu, template hữu ích, và free training.

• Cơ hội mentoring 1:1 cùng mình thông qua các hoạt động nổi bật.

• Nhận 6 newsletter chuyên sâu về sáng tạo nội dung và xây dựng thương hiệu cá nhân hàng tháng.

  Tham gia ngay

➤ Nếu các bạn, anh, chị đã hoặc đang cảm thấy:

• Đầu tư nguồn lực sai trọng tâm, lãng phí thời gian vào những hoạt động không mang lại giá trị thực sự.

• Có chuyên môn, năng lực, nhưng chưa biết cách hệ thống hóa, biến trải nghiệm và kiến thức thành giá trị rõ ràng và tiếp cận với khán giả mục tiêu.

• Và là người hướng nội, yêu thích sự đồng hành 1:1 riêng tư.

Thì Mera Team rất sẵn lòng đồng hành cùng các bạn, anh, chị trong hành trình này tại “RebrandYou System” như một lộ trình hỗ trợ tái định vị và nâng cấp thương hiệu cá nhân.

TÌM HIỂU NGAY

Khi nhận được lời mời cách đây hai tháng, tôi đã suy nghĩ rất nhiều về những điều quan trọng nhất mà mình muốn truyền tải trong buổi gặp gỡ này.

Nhớ lại những ngày đầu tiên sử dụng mạng xã hội, tôi thấy nó chỉ đơn thuần là một nơi để kết nối bạn bè và giải trí. Nhưng theo thời gian, mạng xã hội dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống và công việc.

Tôi từng chứng kiến nhiều người tận dụng nó để phát triển sự nghiệp, nhưng cũng không ít trường hợp bị cuốn vào vòng xoáy tiêu cực. Nếu không kiểm soát tốt, mạng xã hội có thể:

• Làm mòn khả năng tư duy.

• Lấy đi sự tập trung.

• Bóp méo nhận thức về cuộc sống.

Nhưng nếu sử dụng đúng cách, nó lại có thể trở thành một công cụ vô cùng mạnh mẽ, giúp bạn học tập, kết nối và xây dựng sự nghiệp ngay từ khi còn là sinh viên.

Vậy làm thế nào để ứng xử thông minh trên mạng xã hội, tránh những cạm bẫy vô hình và tận dụng tối đa lợi ích?

Dưới đây là một vài ý chính nổi bật tôi đã chia sẻ với các bạn sinh viên hôm đó, và hôm nay muốn tóm tắt lại trong bài viết này cho mọi người.

1. Xây dựng “bộ lọc” nhận thức

Thuật toán của mạng xã hội không ngẫu nhiên hiển thị nội dung mà bạn nhìn thấy. Nó hoạt động dựa trên hành vi của bạn: những gì bạn xem, tương tác và dành thời gian theo dõi.

Nếu bạn thường xuyên tiếp cận những nội dung tiêu cực, mạng xã hội sẽ tiếp tục đề xuất những nội dung tương tự, khiến bạn dần bị bao vây bởi một vòng lặp thông tin độc hại.

Nhưng ngược lại, nếu bạn chủ động chọn lọc những trang về kỹ năng, học tập, sáng tạo nội dung, bạn có thể biến mạng xã hội thành một thư viện cá nhân hữu ích.

Vậy làm thế nào để kiểm soát luồng thông tin?

• Tạo danh sách follow có chủ đích: Chọn lọc những tài khoản có giá trị về phát triển bản thân, chuyên môn và lối sống. Hãy theo dõi những người truyền cảm hứng, những chuyên gia trong lĩnh vực bạn quan tâm thay vì những nội dung chỉ mang tính giải trí nhất thời.

• Áp dụng nguyên tắc “diet thông tin”: Giống như việc kiểm soát chế độ ăn uống, bạn cũng cần kiểm soát lượng thông tin mình tiếp nhận mỗi ngày. Hãy dọn dẹp danh sách theo dõi, bỏ bớt những nội dung tiêu cực hoặc gây xao nhãng.

• Chủ động lựa chọn nội dung: Đừng để thuật toán quyết định bạn xem gì hãy chủ động tìm kiếm và theo dõi những nội dung thực sự có ích cho bạn. Sử dụng các công cụ như bookmark, danh sách xem sau để lưu lại những bài viết, video giá trị.

Mạng xã hội là một công cụ cách bạn sử dụng nó sẽ quyết định tác động mà nó mang lại.

Việc xây dựng “bộ lọc” nhận thức không phải là một quá trình đơn giản, mà nó phụ thuộc vào nhân sinh quan và những trải nghiệm tích lũy trong cuộc sống của mỗi người.

Mỗi cá nhân sẽ có cách nhìn nhận và phản ứng khác nhau đối với những gì xảy ra xung quanh.

Tuy nhiên, khi bạn có sự nhận thức chủ động, có nghĩa là bạn chủ động kiểm soát cách mình tiếp nhận thông tin, xử lý cảm xúc và phản ứng trong mọi tình huống.

“Bộ lọc” đó sẽ không chỉ giúp bảo vệ bạn khỏi những ảnh hưởng xung quanh mà còn làm nền tảng để bạn phát triển một tư duy sáng suốt và tinh tế hơn.

2. Biến MXH thành “Tài sản” thay vì “Tiêu sản”

Mỗi phút bạn dành trên mạng xã hội có thể là một khoản đầu tư cho tương lai hoặc một sự lãng phí thời gian.

Thay vì để mạng xã hội chỉ là nơi tiêu thụ nội dung vô nghĩa, hãy biến nó thành một tài sản giúp bạn học hỏi, kết nối và phát triển bản thân. Hãy thử:

• Tạo một tài khoản chuyên biệt để học tập & nghiên cứu: Nếu cảm thấy khó kiểm soát nội dung trên tài khoản cá nhân, hãy tạo một tài khoản riêng chỉ để theo dõi những nội dung về chuyên môn, kỹ năng, xu hướng ngành nghề. Điều này giúp bạn duy trì sự tập trung và tối ưu hóa thời gian sử dụng mạng xã hội.

• Xây dựng thương hiệu cá nhân: Mạng xã hội không chỉ để giải trí nó còn là một nền tảng để bạn thể hiện giá trị bản thân. Hãy bắt đầu chia sẻ những bài học, kinh nghiệm, suy nghĩ cá nhân một cách có định hướng. Điều này giúp bạn xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, đồng thời mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp.

• Khai thác các nền tảng giá trị cao: Ngoài Facebook và Instagram, hãy tận dụng những nền tảng như LinkedIn, Substack, YouTube để kết nối với cộng đồng chuyên nghiệp, học hỏi từ các chuyên gia và xây dựng nội dung chất lượng.

Tôi tin rằng, khi bạn sử dụng nó một cách có chiến lược, nó không chỉ giúp bạn phát triển bản thân mà còn có thể trở thành một công cụ mang lại giá trị lâu dài.

3. Học cách “Tạo nội dung” thay vì chỉ tiêu thụ

Trong kỷ nguyên số hiện nay, việc chỉ lướt web, thích, chia sẻ và bình luận có thể dễ dàng biến bạn thành một người tiêu thụ nội dung thụ động (passive consumer).

Nhưng thay vì chỉ dừng lại ở vai trò người theo dõi, tại sao không bắt đầu thử sức với việc tạo ra nội dung?

Bạn có thể viết blog, chia sẻ quan điểm cá nhân, làm video ngắn hoặc thậm chí phát triển một sản phẩm, dịch vụ nào đó. Đừng nghĩ rằng vì mình là sinh viên, mình không có gì để chia sẻ hay không đủ “chuyên gia” để lên tiếng.

Khi bạn bắt đầu tạo nội dung có ý nghĩa, bạn chính là người nhận được giá trị đầu tiên.

Bạn không chỉ hiểu rõ hơn về bản thân mà còn phát triển một cách bền vững và có chiều sâu.

Điều này rất đúng với tôi khi bắt đầu học cách viết, nói, chia sẻ trong gần 5 năm qua. Mỗi ngày một chút thôi nhưng nhìn cả hành trình thì nó đã giúp mình hiểu và reflect - phản tư bản thân rất tốt.

Nếu làm từ sớm thì đây cũng là cơ hội để bạn khắc ghi những gì đã học được, đúc kết các trải nghiệm cá nhân và chia sẻ kiến thức mà bạn tích lũy qua thời gian.

Tôi tin rằng quá trình này sẽ giúp bạn không chỉ tạo dựng nội dung mà còn xây dựng chính mình.

Điều này càng đặc biệt quan trọng đối với các bạn sinh viên, những người đang trong giai đoạn đầu của hành trình xây dựng nền tảng cho tương lai.

Việc chia sẻ những bài học và kinh nghiệm từ chính hành trình học tập sẽ giúp bạn tạo ra những bước đệm vững chắc cho mục tiêu dài hạn và sự nghiệp trong tương lai.

Chính bản thân tôi cũng đã có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp và những mentor chất lượng khi còn là sinh viên nhờ vào việc can đảm chia sẻ những trải nghiệm của chính mình.

Đọc thêm:

Viết xuống, dù mờ, vẫn bền lâu hơn ký ức

4. Giữ hình ảnh cá nhân, MXH Là “Dấu vết số” của bạn

Theo một nghiên cứu từ Pew Research Center, 7/10 người trưởng thành tại Mỹ cho biết họ đã từng tìm kiếm thông tin về người khác qua mạng xã hội, từ đó có thể hình dung về con người, tính cách, và khả năng nghề nghiệp của họ.

Chắc hẳn, bạn đã từng nghe câu “Không có gì là riêng tư trên Internet.” Điều này hoàn toàn đúng, bởi những chia sẻ vô tư của bạn hôm nay có thể trở thành những rào cản lớn trong sự nghiệp của bạn trong tương lai.

Mặc dù mạng xã hội mang lại rất nhiều cơ hội kết nối và thể hiện cá nhân, nhưng nó cũng dễ dàng trở thành “con dao hai lưỡi” khi bạn không cẩn trọng trong việc đăng tải thông tin.

Dưới đây là một số lời khuyên để bạn giữ gìn hình ảnh cá nhân và sử dụng mạng xã hội một cách khôn ngoan:

• Tránh đăng tải nội dung gây tranh cãi: Những câu nói hoặc hình ảnh vô tình có thể gây hiểu lầm hoặc tranh cãi, đặc biệt là khi chúng liên quan đến các vấn đề nhạy cảm như chính trị, tôn giáo, hay vấn đề xã hội.

• Cẩn trọng với các bình luận công khai: Khi bạn để lại bình luận trên các bài viết, hội nhóm công khai, bạn không thể biết được ai sẽ nhìn thấy chúng, từ đó có thể đánh giá bạn theo cách mà bạn không mong muốn.

• Chủ động xây dựng hồ sơ online: Nếu ngành nghề tương lai của bạn yêu cầu sự chuyên môn hoặc tầm ảnh hưởng, hãy sử dụng mạng xã hội để chia sẻ những quan điểm, suy nghĩ và giá trị mà bạn theo đuổi.

Mạng xã hội ngày nay là một trong những nơi để thể hiện con người thật của bạn, là “hồ sơ trực tuyến” mà mọi người sẽ nhìn vào khi cần biết thêm về bạn.

Vì vậy, hãy sử dụng nó một cách có ý thức, để không chỉ thể hiện giá trị cá nhân mà còn giúp bạn phát triển và tạo dựng sự nghiệp vững chắc.

Thực tế, những chia sẻ có ý nghĩa, bài học từ những thất bại hay thành công có thể giúp bạn kết nối với những người có cùng chí hướng và mở ra cơ hội hợp tác, phát triển nghề nghiệp.

Vậy nên hãy sử dụng mạng xã hội như một công cụ để phát triển bản thân, đóng góp giá trị cho cộng đồng, thay vì để nó trở thành một trở ngại cho sự nghiệp hay hình ảnh của bạn.

Lời kết

Buổi chia sẻ hôm đó tôi đã nhận được rất nhiều câu hỏi từ các bạn sinh viên, xoay quanh những vấn đề như làm thế nào để vượt qua những bình luận không hay, làm sao để có thể can đảm và tự tin thể hiện quan điểm, cũng như việc xây dựng Thương hiệu cá nhân (THCN) trong ngành luật,…

Sau cùng, tôi muốn gửi gắm đến các bạn một thông điệp quan trọng:

Hãy luôn nâng cao self-quality, chất lượng nội tại của bản thân.

Điều này không chỉ giúp bạn tự tin hơn mà còn là nền tảng vững chắc cho những bước đi tiếp theo trong sự nghiệp và cuộc sống.

Và một lời khuyên nữa, đó là hãy bắt đầu càng sớm càng tốt việc tài liệu hóa và hệ thống hóa hành trình học tập, trải nghiệm của chính mình.

Khi bạn có thêm những dữ liệu của bản thân, bạn sẽ dễ dàng đúc kết những công thức và phát triển tốt hơn, cũng như xây dựng được hướng đi rõ ràng và chủ động hơn trong những mục tiêu của bản thân.

Một lần nữa tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn đến Khoa Du lịch - Khách sạn trường ĐH HUFLIT và các bạn sinh viên đã tham gia và lắng nghe, đặt rất nhiều câu hỏi thú vị cho tôi.

—

Mera Cao
Build systems. Share wisdom. Lead quietly